Bà Triệu – Ngọn Lửa Tự Do: Phần 4: Hạ thành Tư Phố, nhưng sóng gió thực sự mới bắt đầu.

Bà Triệu – Ngọn Lửa Tự Do: Phần 4: Hạ thành Tư Phố, nhưng sóng gió thực sự mới bắt đầu.

Lời mở đầu

Sau chiến thắng lừng lẫy với diệu kế “nội ứng ngoại hợp” đánh sập sào huyệt quân Ngô tại thành Tư Phố, cuộc khởi nghĩa của Bà Triệu bước sang một giai đoạn hoàn toàn mới. Tuy nhiên, thắng lợi ban đầu không làm người thủ lĩnh trẻ mất đi sự tỉnh táo. Nhận thức rõ Tư Phố là nơi “bốn bề giáp địch, khó phòng thủ lâu dài”, Bà Triệu cùng nghĩa quân nhanh chóng đưa ra quyết định chiến lược: vượt sông Mã tiến xuống vùng Bồ Điền để xây dựng đại căn cứ trường kỳ.

1. Rút khỏi Tư Phố và nước đi chiến lược tại Bồ Điền

Ngay sau khi chiếm được thành Tư Phố, Bà Triệu lập tức hạ lệnh giữ nghiêm quân kỷ, nghiêm cấm quân sĩ tơ hào dù chỉ một cọng cỏ của nhân dân. Đồng thời, nhận định quân Ngô chắc chắn sẽ điều đại quân phản công, nghĩa quân đã chủ động rút khỏi Tư Phố.

Nghĩa quân quyết định di chuyển xuống vùng Bồ Điền (nay thuộc Triệu Sơn/Hậu Lộc, Thanh Hóa). Đây là vị trí địa chính trị cực kỳ đắc địa:

• Tự nhiên hiểm yếu: Trước có sông, sau tựa núi, lại dễ dàng thông ra biển.
• Biến hóa linh hoạt: Có thể ngược sông Lèn, sông Âu ra sông Mã để rút về núi Nưa hoặc Quan Yên khi cần; đồng thời dễ dàng tiến đánh ra Thần Phù để khống chế toàn bộ mặt Bắc.

2. Xây dựng đại căn cứ Bồ Điền và rèn đúc quân chính quy

Tại Bồ Điền, hàng nghìn nghĩa sĩ ngày đêm miệt mài hạ trại, đắp lũy, mở đầu cho một hệ thống căn cứ quy mô chưa từng có:

• Hệ thống phòng thủ liên hoàn: Xây dựng 7 đồn lũy kiên cố, bao bọc bởi hào sâu và các vọng gác nghiêm ngặt.
• Đèn lò đỏ rực suốt ngày đêm: Binh khí như giáo, chiếm, cung tên được rèn đúc liên tục để sẵn sàng cho các trận chiến lớn.
• Luyện quân khẩn trương: Qua nhiều tháng rèn luyện gắt gao trên thao trường, từ các toán quân riêng lẻ, nghĩa quân đã trở thành một đạo quân chính quy thống nhất, kỉ luật và tinh nhuệ dưới sự chỉ huy của Bà Triệu.

3. Thu phục hiền tài: Cuộc gặp gỡ duyên nợ với ba anh em họ Lý

Muốn làm nên đại nghiệp trường kỳ, bên cạnh thành lũy và binh khí, con người mới là yếu tố quyết định. Nghe lời tiến cử của một vị bô lão địa phương về ba anh em họ Lý – những bậc tráng sĩ trọng nghĩa, võ nghệ hơn người đang chiêu mộ hàng nghìn nghĩa sĩ tại Bồ Điền – Bà Triệu đã đích thân tìm đến hội kiến.

Trong cuộc gặp gỡ, khi được hỏi một câu hỏi thử thách lòng người: “Nếu chỉ còn một xe lương, cô nương sẽ cấp cho quân hay cấp cho dân trước?”, Bà Triệu đã trả lời bằng câu nói lay động lòng người:

“Khởi nghĩa này chẳng phải để nuôi một đạo quân, mà để cứu muôn dân khỏi lầm than. Đã vì dân mà đứng lên thì miếng cơm cuối cùng cũng phải dành cho dân.”

Tấm lòng đại nghĩa và tư tưởng “lấy dân làm gốc” của Bà Triệu đã hoàn toàn phục thu phục được ba anh em họ Lý, hứa hẹn mang về cho nghĩa quân một lực lượng vô cùng mạnh mẽ.

4. Quân Ngô phản công và trận quyết chiến sắp bắt đầu

Hay tin thành Tư Phố thất thủ và nghĩa quân ngày càng lớn mạnh, Thái thú Giao Châu hoảng hốt, quyết định tự tay điều động đông đảo binh mã và lương thảo tiến đánh Bồ Điền nhằm “diệt sạch đám loạn dân trước khi chúng kịp lớn mạnh”.

Biết trước ý định của kẻ thù, Bà Triệu và nghĩa quân đã chủ động dàn trận, bố trí phục binh trên các tuyến đường quân Ngô kéo đến. Bồ Điền được chọn làm nơi định đoạt thắng bại cho vận mệnh của cả Giao Châu.

Tổng kết

Phần 4 đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc của nghĩa quân Bà Triệu từ một đội quân khởi nghĩa ban đầu thành một lực lượng chính quy, có căn cứ vững chắc và quy tụ được đông đảo hào kiệt bốn phương. Sóng gió lớn nhất đang ở phía trước khi đại quân Đông Ngô tràn xuống, nhưng với ý chí kiên cường và lòng yêu nước nồng nàn, Bồ Điền đã sẵn sàng trở thành mồ chôn quân xâm lược.