Truyện cổ tích Lọ nước thần [hay truyện Ai mua hành tôi]

Truyện cổ tích Lọ nước thần (Ai mua hành tôi), ca ngợi tình nghĩa vợ chồng thủy chung và là bài học cho những kẻ đi cướp đoạt hạnh phúc của người khác.

1. Cơ duyên có được lọ nước thần

Ngày xưa, có một chàng trai trẻ tuổi chưa có vợ, sống bằng nghề làm ruộng. Vào một ngày nọ, anh xách búa lên rừng đốn củi. Trong khi đang lúi húi chặt cây, anh trông thấy một con quạ tha một con chim sẻ tới đậu trên một phiến đá ở gần chỗ mình đang làm việc. Nhìn thấy thế, anh bỗng động lòng thương con chim bé bỏng sắp sửa lọt vào miệng loài ác điểu. Anh bèn nhặt hòn đá ném con quạ. Quạ giật mình bỏ mồi vỗ cánh bay lên. Tức mình vì hỏng ăn, quạ chửi rủa om sòm. Anh nhặt đá ném thêm và mắng:

– Đồ chim dữ, hãy cút ngay!

Quạ hậm hực bay đi, miệng còn đe dọa sẽ báo thù.

Anh chàng chạy lại nhặt con chim sẻ đang thoi thóp, cố tìm cách ủ cho nó sống lại. Quả nhiên, chỉ chừng một lát sau, con chim sẻ đã hồi tỉnh và bay được. Nó cảm ơn anh và bảo anh ngồi chờ đấy, để nó đưa biếu một vật. Một lát sau, con chim đã bay trở lại, miệng ngậm một cái lọ bé xíu, đặt xuống bên cạnh và nói:

– Đây là lọ nước thần, có phép làm cho người già thì trẻ lại, vật nhỏ thì lớn thêm, trần gian không ai có.

Nói rồi nó vỗ cánh bay đi. Anh ngồi lại tần ngần mở nút ra xem, thì thấy đầy một lọ nước, mùi thơm ngạt ngào. Anh nghĩ bụng:

– Những thứ này chỉ để cho các bà quan làm đỏm, có đâu để hạng chúng ta dùng.

Rồi anh nút lọ lại cẩn thận, khi gánh củi về, treo lọ lên kèo nhà. Và rồi thời gian trôi qua, vì bận công việc làm ăn, anh cũng quên đi, không nghĩ tới cái lọ ấy nữa.

Ít năm sau đó, chật vật mãi anh chàng mới cưới được vợ. Vợ anh cũng con nhà nông, quanh năm chân lấm tay bùn, nên đen đủi, xấu xí. Nhưng được cái, hai vợ chồng thương yêu nhau rất mực.

2. Những phép màu của lọ nước thần

Một hôm, chồng đi cày vắng, vợ ở nhà quét dọn khắp nơi. Thấy một cái lọ con treo trên kèo nhà, chị bèn bắc ghế lấy xuống, rồi mở nút ra xem. Khi ngửi thấy mùi thơm, chị ta thầm nghĩ đây là dầu thơm gội đầu. Lát sau, chị nấu nước tắm gội, rồi tiện tay đổ lọ nước ra, bôi khắp tóc tai mình mẩy.

Không ngờ sau khi bôi xong, chị ta tự nhiên trở nên xinh đẹp, trắng trẻo, nhan sắc mỹ miều ít ai sánh kịp. Nước thần trôi xuống mấy luống hành bên cạnh giếng, khiến cho những cây hành cũng tự nhiên lớn phổng lên một cách lạ thường: củ to như bình vôi, dọc dài bằng đòn gánh.

Khi người chồng đi cày về, nhìn mặt vợ thì ngẩn cả người, cứ tưởng là tiên sa xuống cõi trần. Nếu không có tiếng nói thì cơ hồ anh không nhận ra là vợ mình nữa. Nghe vợ nhắc đến lọ nước thơm, anh mới sực nhớ tới chuyện báo đền của con chim sẻ ba năm về trước. Nỗi mừng biết lấy chi cân, anh ngắm vợ mãi không chán mắt, rồi kể lại mà con chim đã tặng cho vợ nghe.

Từ đấy, anh cứ quấn quýt lấy vợ không rời. Công việc đồng áng vì thế cũng mười phần bê trễ. Nhưng cứ ở nhà mãi thì đói mất nên anh đành phải đi làm. Để khỏi nhớ, anh thuê thợ vẽ hình vợ. Mỗi khi ra đồng làm việc, anh lại treo bức tranh ở bờ ruộng để nhìn cho thỏa.

3. Con quạ báo thù

Một hôm anh đang cày ruộng, bức tranh được treo lên một cái cọc cắm ở trên bờ. Vừa cày được mươi luống, tự nhiên con quạ năm xưa ở đâu sà xuống, quắp lấy bức tranh mang đi. Anh chàng ở bên kia bờ thấy vậy bèn hò hét đuổi theo nhưng không kịp nữa.

Quạ đã cất cánh bay cao và bay đi rất xa, chỉ một loáng đã mất hút. Báo thù việc anh ném đá giành mồi của nó ngày xưa, quạ mang bức tranh vào đến tận kinh đô, thả xuống ở sân rồng.

Bọn lính thị vệ thấy sự lạ lùng, bèn nhặt lên đem trình vua. Cầm lấy bức tranh vẽ, vua ngắm nghía mãi không chán mắt, bụng bảo dạ:

– Trong ba cung sáu viện của ta đã có nhiều người đẹp, nhưng chưa có người nào đẹp bằng người đàn bà trong bức tranh này. Hẳn là trời sai con quạ đến mách cho ta đây!

Lập tức vua ra lệnh cho một quan đại thần và một trăm thị vệ phải tìm cho được người đàn bà như đã vẽ trong tranh mang về. Quan đại thần cho người về các địa phương sục sạo khắp hang cùng ngõ hẻm. Để việc tìm tòi có hiệu quả, chúng bày ra trò mở hội ở các vùng chúng đến để cho mọi người đổ về xem. Mỗi lần thấy dân tập hợp đông đúc, chúng đưa bức tranh ra giả vờ nói là tình cờ bắt được, người nào mất thì đến mà nhận.

Một hôm, chúng tới vùng quê hai vợ chồng anh chàng có lọ nước thần, và cũng bày trò mở hội ba ngày ba đêm. Quả nhiên anh chàng sa vào mưu gian. Khi nhìn thấy bức tranh, anh không đắn đo gì cả, lật đật bước tới để nhận. Nhưng anh không ngờ bọn lính chộp lấy anh như chộp con mồi. Chúng theo anh về nhà và tìm thấy ngay người đàn bà trong tranh. Mừng quá, chúng vội đưa kiệu rước nàng về kinh đô, mặc kệ cho người chồng vật mình than khóc.

Sau khi bị bắt vào cung, người đàn bà không cười, không nói, áo đẹp không mặc, đầu không chải và không cho một ai đến gần. Đem được người đẹp về cung, nhà vua hết sức mừng rỡ, nhưng cũng hết sức buồn phiền, vì mọi thứ dỗ dành, dọa nạt đều không thể làm cho người ngọc nở một nụ cười hoặc nói lên một tiếng.

Vua bèn hạ lệnh, cho rao trong dân chúng, hễ ai có cách gì làm cho nàng cười nói lên được, thì sẽ ban thưởng cho quan cao lộc hậu. Nghe tin này, có nhiều người, từ những vai hề nổi tiếng, những ông trạng cười cho đến các bậc lương y, các pháp sư, phù thủy, v.v… đua nhau đổ về kinh, hy vọng dùng tài phép của mình làm cho người đàn bà xinh đẹp ấy phải buột miệng nói cười để mong ân thưởng. Nhưng cho dù họ có cố gắng bao nhiêu cách đi nữa, thì kết quả vẫn không hề thay đổi.

4. Sự trừng phạt trong truyện Ai mua hành tôi

Lại nói chuyện anh chồng, từ khi vợ bị quan quân bắt đi thì không còn thiết làm ăn gì nữa. Khi nghe tin loan báo ai làm cho người đẹp trong cung nói cười được thì vua sẽ ban thưởng. Anh biết là vợ mình đang ở cung vua, bèn quyết vào kinh tìm vợ.

Trước khi đi, anh nhổ mấy củ hành ở cạnh giếng buộc làm một gánh, quẩy theo. Đến kinh đô, anh quảy gánh của mình đi lại trước cửa hoàng cung, rao to lên những câu:

Dọc bằng đòn gánh,
Củ bằng bình vôi,
Ai mua hành tôi,
Thì thương tôi với!

Tiếng rao của anh vọng vào cung mỗi lúc mỗi lớn. Nét mặt của vợ anh tự nhiên cũng mỗi lúc mỗi tươi. Cuối cùng, nàng quay lại bảo thị nữ:

– Hãy gọi người bán hành vào cho ta!

Khi nhìn thấy mặt chồng, vợ anh cười lên một tiếng. Thấy người đàn bà lần đầu tiên cười nói, vua sung sướng như mở cờ trong bụng. Lại thấy những cây hành to lớn lạ thường thì lấy làm kinh ngạc quá đỗi. Vua ngỡ là nhờ những cây hành kỳ lạ này mà người đẹp nói cười. Vua liền nảy ra ý nghĩ, muốn tự mình cải trang gánh hành để làm vui lòng người đẹp. Vua bảo anh chồng:

– Hãy đặt gánh hành lại đó và cởi áo ra mau!

Vui cởi áo long bào ra và mặc áo của anh vào. Vua còn bắt anh bày cho mình học thuộc câu rao, rồi quẩy gánh hành qua lại trước mặt người đàn bà, cất tiếng rao mới học được:

Dọc bằng đòn gánh,
Củ bằng bình vôi,
Ai mua hành tôi,
Thì thương tôi với!

Thấy vậy, vợ anh hàng hành cười ngặt nghẽo. Vua thích thú lại càng làm nhiều hơn. Nhưng đột nhiên, người đàn bà bảo thị nữ thả đàn chó ra. Chó thấy vua ngỡ là người lạ, liền nhảy xổ tới cắn chết.

Người đàn bà vội giục chồng:

– Mình hãy mau mau mặc long bào lại, rồi trèo lên ngai vàng đi!

Anh chồng mặc xong long bào và lật đật trèo lên ngai vàng, đúng lúc ấy trăm quan và cung nữ vào triều rập đầu bái mạng. Kể từ đó, anh trở thành vua và ở bên người vợ xinh đẹp của mình đến trọn đời.

Truyện cổ tích Đường lên trời

Đường lên trời là truyện cổ tích dân tộc Dao, phản ánh mong ước của người xưa, đó là ở hiền gặp lành, những người tốt bụng sẽ luôn được đền đáp xứng đáng.

1. Tìm đường lên trời

Ngày xưa, có một chàng trai tốt bụng, khỏe mạnh, làm nương giỏi, đi rừng kiếm củi nhanh gấp đôi kẻ khác mà vẫn đói rách.

Anh quyết định đi tìm đường lên trời hỏi xem cớ sao mình phải khổ sở như vậy. Đi một mạch từ sáng sớm đến lúc mặt trời lặn, anh dừng chân nghỉ nhờ một nhà bên chân núi. Bà chủ nhà hỏi chuyện đầu đuôi, anh nói thực:

– Tôi lên trời hỏi xem tại sao những người khỏe mạnh, chăm làm như tôi mà vẫn khổ.

Bà chủ nhà liền nói:

– Nhân thể cháu làm ơn hỏi giúp hộ xem tại sao đứa con gái của bác đã năm tuổi rồi mà chưa biết nói. Hay là nó bị câm?

Chàng trai nhận lời. Sáng hôm sau, anh ra đi từ tinh mơ. Gặp một con sông lớn, chưa tìm được cách sang thì bỗng thấy một con thuồng luồng đen to nổi lên nhận đưa anh qua sông. Biết anh lên trời, thuồng luồng nhờ anh hỏi xem tại sao mười tám năm liền, nó chuyên cõng giúp người qua sông mà chưa hóa thành rồng được. Chàng trai lại vui vẻ nhận lời.

2. Lời giải đáp của cụ già

Anh băng rừng, vượt sối đi ngày đêm không biết mỏi. Một hôm, mệt quá, anh ngả lưng vào một gốc cây to, ngủ thiếp đi.

Bỗng xuất hiện một cụ già vẻ mặt hiền lành, tóc trắng như mây, da hồng như mặt trời buổi sáng. Cụ lay anh dậy, rồi ân cần hỏi chuyện. Anh lễ phép thưa:

– Thưa người già, con muốn tìm đường lên trời…

Anh chưa nói hết, ông cụ đã ngắt lời:

– Có việc gì hỏi trời, con cứ nói với ta. Nếu giúp được con, ta không ngại. Nhưng ta đang bận. Con chỉ được hỏi hai điều thôi.

Chàng trai nói:

– Thưa người già, một người đàn bà ở chân núi nọ có đứa con gái đã lên năm tuổi mà vẫn chưa biết nói, không hiểu vì sao?

Cụ già mỉm cười:

– Muốn cháu bé nói được, thì người mẹ phải đào lấy hũ vàng bên phải và hũ bạc bên trái quả núi cạnh nhà bà đi.

Chàng trai hỏi tiếp:

– Con qua sông lớn, có con thuồng luồng nhà hỏi tại sao mười tám năm liền nó chở giúp người qua sông mà chưa được hóa thành rồng.

– Con bảo nó nhả viên ngọc trong mồm ra thì mới bay lên được.

Chàng trai vui mừng quá, cúi sát đất cảm ơn ông cụ. Khi ngẩng lên định hỏi tiếp về số phận của mình thì cụ già đã biến mất. Anh rất lấy làm tiếc nhưng vẫn vui vẻ vì đã giúp được việc cho người khác.

3. Lòng tốt luôn được đền đáp

Anh quay về.

Tới sông, thuồng luồng nổi lên đón anh. Anh truyền lại lời của cụ già. Thuồng luồng cảm ơn, cõng anh qua sông rồi nhả viên ngọc ra biếu anh. Đó là một viên ngọc quý, dùng làm thuốc chữa được mọi bệnh tật, mang trong người thì hết ốm đau.

Thuồng luồng hóa rồng, rồi bay về trời.

Đến nhà người mẹ có cô con gái câm hôm trước, anh thấy bà đang đợi anh ở cửa. Theo lời anh truyền lại, bà đào vàng bạc lên. Lạ thay, đứa bé gái bỗng cất tiếng gọi “Mẹ ơi!”.

Cảm ơn chàng trai tốt bụng, bà đưa biếu anh một nửa số vàng bạc đào được.

Từ đó, chàng trai trở nên giàu có. Anh đem vàng bạc chia bớt cho những người nghèo khổ trong thôn xóm và dùng viên ngọc quý chữa bệnh cho mọi người.

Ai nấy đều yêu mến, kính trọng anh.

Câu chuyện Sự tích ngày Tết Nguyên đán

Sự tích ngày Tết Nguyên đán là câu chuyện kể về cách tính tuổi của người xưa dựa vào thời gian hoa đào nở nhằm giải thích nguồn gốc ra đời của ngày Tết.

1. Hành trình tìm người già nhất nước

Ngày xưa, con người chưa biết tính thời gian, chưa biết tính tuổi của mình. Ở nước nọ, có một ông vua nổi tiếng thông minh và tài đức. Đất nước của ông thanh bình, dân tình no ấm.

Một lần, nhân dịp vui, nhà vua nảy ra ý định muốn ban thưởng cho người già nhất trong nước. Cả nước tưng bừng. Làng làng họp bàn chọn người nhiều tuổi nhất. Nhưng chẳng làng nào chọn được người già nhất, vì chẳng ai biết mình bao nhiêu tuổi. Triều đình cũng bối rối không tìm ra cách nào để chọn ra được người già nhất nước.

Thấy vậy, nhà vua liền phái một đoàn sứ giả đi tìm các vị thần để hỏi cách biết người già nhất.

Vâng lệnh vua, đoàn sứ giả lên đường. Vị thần đầu tiên họ gặp là thần Sông. Thần Sông mặc áo trắng, tóc mềm như nước, nghe sứ giả hỏi lắc đầu trả lời:

– Ta ở đây đã lâu, nhưng chưa bằng mẹ ta. Chính ta cũng không biết ta già hay trẻ. Hãy đến hỏi mẹ ta. Mẹ ta là Biển Cả.

Thần Biển mặc áo xanh biếc đang âu yếm ru con bằng những lời ru sóng vỗ. Được hỏi, thần Biển chỉ tay lên rặng núi xa xa và nói:
–  Hãy hỏi thần Núi. Thần còn sinh ra trước cả ta. Khi ta lớn lên thì thần Núi đã già rồi.

Đoàn sứ giả lại lặn lội đến gặp thần Núi. Thần Núi da xanh vì rêu bám cũng lắc đầu, chỉ tay lên trời:

– Hãy đến hỏi thần Mặt Trời. Lúc ta mới chào đời, ta đã phải nhắm nghiền mắc vì nắng của thần. Thần Mặt Trời còn có trước cả ta.

Làm sao đến được chỗ thần Mặt Trời. Đoàn sứ giả thất vọng quay về.

2. Sự tích ngày Tết Nguyên đán

Đến một khu rừng, họ gặp một bà lão nét mặt buồn rầu, ngồi chăm chú trước cây hoa đào. Đoàn sứ giả đến gần hỏi:

– Thưa cụ, tại sao cụ lại ngồi đây?

Bà cụ trả lời:

– Tôi đến đây để hái hoa đào. Thuở trước, con tôi đi xa, cây đào này đang nở hoa. Bây giờ, mỗi lần hoa đào nở, tôi lại hái một bông về để nhớ đến con tôi..

Một ý nghĩ vụ lóe lên. Đoàn sứ giả vội vàng chào bà lão, trở lại kinh đô.

Họ tâu lên vua việc gặp bà lão hái hoa đào tính bằng thời gian chờ con. Nhà vua vốn thông minh nên nghĩ ngay ra cách tính tuổi con người. Cứ mỗi lần hoa đào nở thì tính là một tuổi. Sau này, người ta biết mười hai lần trăng tròn rồi khuyết, hoa đào mới nở một lần.

Lại kể về nhà vua, sau khi tìm ra được cách tính tuổi, ông rất đỗi vui mừng. Cảm động và nhớ đến bà lão hái hoa đào, nhà vua truyền cho thần dân cả nước: mỗi lần hoa đào nở được mở hội ba ngày, ba đêm.

Những ngày vui ấy, sau này người ta gọi là ngày Tết Nguyên đán. Phong tục ấy còn truyền mãi đến tận bây giờ.

Câu chuyện Người nuôi rắn và con rắn

Truyện Người nuôi rắn và con rắn giải thích gốc tích biểu tượng hạc, rùa, quạ, rắn thường thấy trên chùa và quan niệm về đạo nghĩa của người xưa.

1. Con rắn vô ơn

Xưa có một người nuôi một con rắn, từ lúc nó còn nhỏ cho đến lúc lớn.

Ngày ngày, người ấy thường đi kiếm các giống như nhái, ngóe về cho rắn ăn.

Phải một hôm, người ấy không kiếm được cái gì. Rắn lấy làm giận, bảo rằng:

– Không có gì cho tôi ăn thì tôi phải cắn chết.

Người kia tức bảo:

– Ừ, muốn cắn chết thì cắn. Nhưng phải đi hỏi vài nơi xem có nên cắn, thì ta cũng cho cắn, không muộn.

Con rắng bằng lòng, đi với người.

Trước tiên, hai bên đi đến hỏi con hạc ^[1] thì hạc bảo rắn rằng:

– Nhờ ai nuôi cho ngươi lớn mà nay ngươi lại muốn cắn người ta? Còn đạo nghĩa ^[2] gì nữa không!

Sau, hai bên đi đến hỏi con rùa, thì rùa bảo người kia rằng:

– Nuôi nó mà không cho nó ăn, thì nó cắn chết cũng không oan.

Sau cùng, đi hỏi con quạ, thì con quạ tức giận con rắn, chẳng thèm nói gì, liền mổ luôn mấy cái, con rắn chết tươi.

2. Sự tích các biểu tượng trên chùa

Rắn chết, đem đầu đuôi việc mình lên kiện với Phật. Phật xử rằng:

– Hạc nói có nghĩa, thì cho đứng trên cao. Rùa nói vô lí, thì cho bò ở dưới thấp. Còn con rắn đã nhờ người, lại bội ơn người, thì cho quạ được phép tha xác nó lên đầu ngọn tre cao để nêu gương cho thiên hạ biết.

Bởi vậy mà bây giờ hạc được ngất ngưởng đứng trên hương án ^[3] cao, rùa phải ép mình chẹt dưới bia đá, còn quạ thì được chót vót trên đầu cây phướn ^[4], dưới buông tấm vải trắng tượng con rắn trước bị quạ tha.

Câu chuyện Sự tích hoa Cỏ May

Sự tích hoa Cỏ May là câu chuyện cổ tích giải thích nguồn gốc ra đời của một loài hoa và nói về tấm lòng thủy chung, son sắc của người phụ nữ Việt Nam.

1. Tình yêu và sự quyết tâm

Ngày xửa ngày xưa, tại một ngôi làng nọ có đôi trai gái yêu nhau rất thắm thiết. Nàng xinh đẹp, là con gái của một gia đình giàu có, một tiểu thư khuê các, còn chàng chỉ là anh đốn củi nghèo, mồ côi sống trong túp lều tranh xơ xác. Có không ít những người môn đăng hộ đối muốn cùng nàng “kết tóc xe tơ”, nhưng nàng chẳng cảm mến ai, vì trọn con tim đã gửi cho chàng trai chăm chỉ, thật thà, tốt bụng.

Mối tình của họ không được chấp thuận, bố mẹ nàng dựa vào gia thế, luôn tìm mọi cách để có thể đuổi chàng ra khỏi làng, hòng ngăn cản hai người.

Vì quá yêu nhau, họ bàn bạc đi đến một nơi thật xa, nơi không ai biết để cùng làm ăn sinh sống. Họ chấp nhận cơ cực để được sống bên nhau trọn đời. Nhưng cuộc sống cơ cực đã biến nàng từ một tiểu thư khuê các thành người đàn bà lam lũ.

Nhìn người vợ trẻ rất mực yêu quý phải vất vả đầu tắt mặt tối, chàng không an lòng, tự dày vò, trách cứ bản thân đã không đem lại được cuộc sống đầy đủ cho vợ. Nỗi day dứt khiến chàng quyết chí ra đi làm giàu. Chàng để chút vốn liếng ít ỏi còn lại đỡ đần người vợ trẻ rồi ra đi, hẹn một năm sau trở về với cuộc sống đầy đủ, khá giả hơn.

2. Người con gái thủy chung và ý nghĩa câu chuyện sự tích hoa Cỏ May

Người con gái ở nhà dệt vải, trồng rau, nuôi trong mình niềm hy vọng mãnh liệt chàng sẽ trở về. Một năm, hai năm, rồi ba năm… thời gian cứ đằng đẵng trôi đi, nàng vẫn không nhận được tin tức của chồng. Nỗi nhớ nhung cùng niềm mong mỏi làm nàng ngày càng trở nên xơ xác, héo hon. Tình yêu, niềm tin vào người chồng thật thà, tốt bụng khiến nàng quyết định đi tìm chàng với ước mong về một ngày mai đoàn tụ.

Nàng ra đi, đi đến đâu cũng hỏi về tung tích người chồng yêu quý. Biển người mênh mông bao nhiêu, đất trời rộng lớn bao nhiêu cũng không làm người con gái ấy nản lòng. Tình yêu vẫn luôn thường trực và bùng cháy trong sâu thẳm trái tim, một trái tim khát khao kiếm tìm hạnh phúc.

Thế nhưng tình yêu, niềm tin và hy vọng của nàng cuối cùng chỉ đổi lại bằng những cái lắc đầu, xua tay. Nàng cứ đi, đi mãi, cho đến một ngày mệt quá xỉu lúc nào không hay. Nàng nằm xuống, trong lòng vẫn đau đáu nỗi niềm chờ mong, hy vọng.

Cảm kích trước tình yêu son sắt thủy chung của người vợ trẻ, sau khi nàng chết, Ngọc Hoàng đã hóa phép biến nàng thành một loài hoa cỏ. Loài hoa cỏ màu tím bàng bạc, có sức sống mãnh liệt ấy có tên là hoa Cỏ May, giống như tình yêu thủy chung của nàng.

Chị gió tốt bụng cảm động trước tấm chân tình của người con gái đã đem loài hoa cỏ ấy đi khắp mọi nơi trên các nẻo đường gần xa. Dù người con gái ấy không còn nữa, nhưng tình yêu của nàng thì bất diệt cùng tháng năm, để rồi mỗi lần có khách đi đường ngang qua, nàng vẫn cố gắng níu bám vạt áo họ để hỏi thăm tin tức về chồng.

Từ đó, câu chuyện sự tích hoa Cỏ may được người đời kể lại, như một sự sẻ chia nỗi niềm thương xót của tình yêu xa cách và nói về tấm lòng thủy chung, son sắc của người phụ nữ Việt Nam.

Truyện sự tích cây Xương Rồng

Sự tích cây Xương Rồng là câu chuyện kể về tình cảm yêu thương trong gia đình của hai cha con với nhau và nguồn gốc ra đời của cây xương rồng ngày nay.

1. Gã lái buôn nhẫn tâm

Ngày xưa, ở một miền quê nghèo, có gia đình nọ sống đầm ấm và yêu thương nhau. Hàng ngày người cha vào rừng đốn củi, người mẹ ở nhà lo cơm nước, còn cô gái lo canh cửi dệt lụa.

Năm ấy trời nắng hạn, khắp nơi đồng ruộng khô cháy, mặt đất nứt nẻ, xóm làng hoang vu. Không còn gì để ăn, cô con gái cùng cha mẹ đi tha phương khắp nơi. Đói, khát đã vắt kiệt sức lực của người mẹ và bà qua đời. Vì muốn có tiền lo ma chay cho mẹ, cô gái phải bán mình làm nô lệ cho 1 gã lái buôn.

Lão lái buôn nảy ra ý nghĩ đem cô đến một kinh thành xa lạ, nơi có chợ buôn nô lệ nổi tiếng, hắn chắc rằng sẽ bán được cô với một cái giá rất hời. Không muốn xa con gái, người cha bèn đến xin gã lái buôn:

– Xin ông hãy cho tôi đi theo với! Tôi còn sức khỏe, tôi có thể có ích cho chuyến đi!

Thấy ông cụ còn khá khỏe mạnh, gã lái buôn đồng ý ngay:

– Được, ngươi sẽ lo việc ăn uống cho bọn nô lệ và chăm sóc lũ lạc đà.

Cuộc hành trình rất dài, qua bao đường đất gập ghềnh, bao đất nước xa lạ với những tập tục mà họ chưa từng thấy bao giờ. Rồi đoàn lữ hành tiến vào sa mạc. Khí hậu nơi đây thật khắc nghiệt, ban ngày thì mặt trời rừng rực cháy cứ như muốn nấu mọi vật tan chảy ra, ban đêm thì cái lạnh khủng khiếp bao trùm như muốn đóng băng tất cả. Không chống chọi nổi với sức mạnh của thiên nhiên, người cha lâm bệnh nặng. Gã lái buôn nhẫn tâm ra lệnh để ông cụ ở lại:

– Bỏ lão lại đây đi. Lão vô ích rồi!

Cô gái vội quỳ sụp xuống van xin:

– Xin ông đừng bỏ rơi cha tôi.

Mặc cho cô gái kêu gào, gã lái buôn cho người xốc cô lên lưng lạc đà. Đoàn buôn đi xa dần, chỉ còn ông cụ kiệt sức nằm trên cát.

2. Tình thương yêu của hai cha con và câu chuyện Sự tích cây Xương Rồng

Một ngày trôi qua, đoàn buôn tiếp tục tiến sâu vào sa mạc. Bỗng trước mắt họ, một tòa thành cổ dần dần hiện ra sau lớp sương khói mờ ảo.

– Quái thật, ta đã qua lại sa mạc này biết bao nhiêu lần, làm gì có tòa thành này?

Gã lái buôn cẩn thận cho đoàn dừng lại đằng xa, rồi cử người lại gần xem xét. Bỗng đâu bão cát nổi lên, bụi mịt mù bao phủ khắp nơi. Quá bất ngờ, cả đoàn buôn không kịp chạy trốn và bị chôn vùi trong biển cát sa mạc mênh mông. Riêng cô gái lại không hề hấn gì. Cô thấy 1 thanh niên cao lớn khác thường đang tiến đến.

– Nàng thật là xinh đẹp. Hãy làm vợ ta và trở thành hoàng hậu của sứ sở sa mạc này!

– Thưa ngài đáng kính, ngài chắc là một vị thần đầy quyền uy đã động lòng thương, xin giải thoát tôi khỏi tay bọn buôn nô lệ. Xin hãy cho tôi được đi tìm cha, tôi không thể bỏ ông trong lúc này.

– Không được, giờ thì nàng là của ta.

Nói xong, gã lắc mình hóa thành 1 con rắn hổ mang khổng lồ.

Rắn giam cô gái vào ngục chờ ngày tấn phong làm hoàng hậu. Mòn mỏi nhớ thương cha, cô gái khóc mãi từ ngày này qua ngày khác, đến lúc nước mắt cạn khô, cô gục xuống, ngất lịm.

Kì lạ thay, những giọt nước mắt của cô len lỏi qua khe cửa nhà ngục, hóa thành 1 dòng suối nhỏ. Dòng suối lặng lẽ băng qua sa mạc, tìm đến chỗ người cha đang nằm. Nhờ dòng suối ấy mà người cha già dần dần hồi sinh. Nhưng nỗi nhớ thương con dày vò, ông lão lại ra đi tìm cô con gái của mình. Ông đi, đi mãi rồi mất hút trong sa mạc thăm thẳm.

Gục ngã vì đói khát, ông hóa thân thành cây Xương Rồng khẳng khiu, trân mình chịu đựng cát nóng dữ dội của sa mạc. Cây Xương Rồng cứ đứng im lìm từ bấy đến nay, như bóng dáng của người cha đang khắc khoải chờ đợi đứa con gái yêu thương trở về.

Câu chuyện Sự tích cây Huyết Dụ

Sự tích cây Huyết Dụ là truyện cổ tích Việt Nam mang đậm giáo lý của đạo Phật, khuyên răn con người sống hướng thiện, không nên tạo ra nhiều sát nghiệp.

1. Giấc mộng kỳ lạ của sư cụ

Xưa có một bác đồ tể chuyên mua lợn về giết thịt để mang bán ở chợ. Nhà bác ta ở bên cạnh một ngôi chùa làng. Hàng ngày, vào lúc mờ sáng là lúc sư cụ bên chùa theo lệ thường thức dậy tụng kinh. Và cũng theo lệ thường, sư cụ thức chú tiểu dậy gõ một hồi chuông mai. Bấy giờ cũng là lúc bác đồ tể sửa soạn giết lợn, cho nên bác ta quen lấy tiếng chuông làm chừng thức dậy làm việc hàng ngày. Cứ như thế, ngày nào cũng như ngày ấy không bao giờ sai lạc.

Một đêm nọ, sư cụ nằm mộng thấy một người đàn bà dắt năm đứa con nhỏ đến trước mặt mình rồi vái lấy vái để, miệng nói:

– Xin cứu mạng! Xin cứu mạng!

Sư cụ hỏi người đàn bà:

– A-di-đà Phật! Cứu mạng là cứu thế nào? Bần tăng phải làm gì đây?

Người mẹ có bộ điệu hãi hùng ấy trả lời:

– Ngày mai xin hòa thượng hãy đánh chuông chậm lại. Như vậy mẹ con chúng tôi rất đội ơn.

Nhà sư tỉnh dậy không hiểu thế nào cả. Nhưng tờ mờ sáng hôm đó vẫn nghe theo lời báo mộng, sư cụ chỉ lâm râm đọc kinh cầu nguyện mà không đánh thức chú tiểu dậy thỉnh chuông.

2. Bác đồ tể và sự tích cây Huyết Dụ

Lại nói chuyện hôm ấy, bác đồ tể ngủ một giấc li bì. Mãi đến lúc mặt trời lên chừng một cây sào, tiếng chuông chùa mới bắt đầu vang rền làm cho bác giật mình choàng dậy. Thấy trời đã quá trưa, bác không dám giết lợn như thường lệ, vì nếu làm thịt thì khi đưa ra đến chợ, chợ đã vãn người rồi.

Tức mình vì lỡ mất một buổi chợ, bác ta lật đật sang chùa trách sư cụ. Sư cụ bèn đem câu chuyện nằm mộng đêm qua để phân trần với ông hàng xóm không phải lỗi tại mình. Nhưng lúc bước chân về chuồng lợn của nhà thì bác đồ tể ngạc nhiên thấy con lợn nái mua ngày hôm qua toan giết thịt sáng đó, đã đẻ được năm con lợn con.

Vừa mừng vừa sợ, bác ta kể cho mọi người biết sự lạ lùng:

– Đúng là linh hồn người đàn bà ẩn trong con lợn cái đã tìm cách cứu bầy con của mình khỏi chết.

Tự nhiên bác đồ tể đâm ra suy nghĩ. Bác thấy bàn tay của mình đã từng vấy máu biết bao nhiêu là sinh mạng. Trong một lúc hối hận đến cực điểm, bác ta cầm cả con dao bầu chạy sang chùa bộc bạch nỗi lòng với sư cụ. Bác ta quả quyết cắm con dao của mình trước sân chùa, thề trước Phật đài từ nay xin giải nghệ.

Không rõ bác đồ tể sau đó thế nào, nhưng con dao của bác tự nhiên hóa thành một loại cây có lá đỏ như máu và nhọn như lưỡi dao bầu, người ta vẫn gọi là cây huyết dụ.

Câu chuyện Ba anh em

Truyện ba anh em đề cao giá trị tài năng của mỗi con người chúng ta, qua đó có ý ca ngợi tình cảm anh em trong gia đình thắm thiết, hòa thuận với nhau.

Một gia đình nọ có ba người con trai. Khi các con đã khôn lớn, người cha gọi các con lại và bảo:

– Các con hãy đi học lấy một nghề. Bất kể nghề nào mà giúp ích được cho xã hội cũng đều đáng quý. Các con hãy học cho giỏi. Đứa nào giỏi nhất bố sẽ cho phần thưởng.

Người anh cả muốn làm thợ đống móng ngựa. Người anh thứ hai muốn làm thợ cạo. Người em út muốn làm thầy dạy võ. Ba anh em chia tay nhau mỗi người một ngả.

Cả ba người đều gặp được thầy giỏi. Ai cũng cố gắng học nên ai cũng thành thạo tay nghề.

Đúng ngày hẹn, ba anh em trở về nhà. Họ bàn tính xem làm thế nào để thi thố tài năng với nhau. Chợt, có một chú thỏ băng qua đồng cỏ. Anh thợ cạo reo lên:

– May quá, thật vừa đúng lúc.

Đợi cho thỏ chạy qua, anh cầm dao cạo râu cho thỏ mà không hề làm cho thỏ sầy da chút nào.

Người bố khen:

– Khá lắm, nếu anh con và em con không giỏi hơn thì bố cho con cái nhà.

Một lát sau, một cỗ xe ngựa phóng qua. Anh đóng móng ngựa nói:

– Bố xem tài con nhé!

Anh liền tháo bốn móng sắt và thay bốn móng mới trong khi con ngựa vẫn phi đều.

Người bố lại khen:

– Con giỏi lắm, không kém gì em hai. Chẳng biết nên cho đứa nào nhà đây.

Vừa lúc ấy, trời bắt đầu mưa. Người em út nói:

– Thưa cha, giờ đến lượt con.

Anh liền tuốt gươm ra múa kín trên đầu. Không một giọt mưa nào rơi được vào mình anh. Trời mưa mỗi lúc một to. Nước mưa xối ào ào, song đầu tóc, quần áo anh vẫn khô nguyên.

Ông bố gật gù:

– Con là đứa giỏi nhất.

Hai người anh cũng trầm trồ thán phục và công nhận người em út xứng đáng được bố thưởng cái nhà. Phần thưởng quý báu mà cả đời người cha đã tạo dựng nên.

Nhưng từ nhỏ ba anh em vốn luôn yêu thương nhường nhịn nhau, nên đến giờ người em út không muốn một mình nhận ngôi nhà của cha. Anh xin cha cho ba anh em vẫn ở chung như trước. Thế là họ lại chung sống với nhau, mỗi người giỏi một nghề. Họ tài và khéo như thế nên cuộc sống của họ sung túc. Họ vui vẻ, hòa thuận như vậy cho tới già.

Truyện truyền thuyết hoa Thủy Tiên

Truyện truyền thuyết hoa Thủy Tiênlà câu chuyện cổ tích kể về một chàng trai hiền lành được bà tiên giúp đỡ, qua đó cho biết nguồn gốc của loài hoa Thủy Tiên.

Ngày xửa ngày xưa, có một gia đình nọ sống rất hạnh phúc bên nhau. Đột nhiên người vợ không may qua đời sớm, để lại bốn người con trai sống với cha.

Cuộc sống ban đầu tuy vất vả nhưng nhờ biết tính toán và công việc được thuận buồm xuôi gió, nên dần dần, kinh tế trong nhà cũng dư dả, có của ăn của để.

Rồi vào một ngày nọ, do tuổi cao sức yếu, người cha đổ bệnh. Bốn người con tìm thầy thuốc chạy chữa khắp nơi nhưng đều không có kết quả. Thấy mình sắp đi theo vợ, người cha liền gọi bốn người con trai lại giường, dặn rằng:

– Cha biết mình khó lòng qua khỏi. Sau khi cha đi, các con phải sống với hòa thuận, giúp đỡ lẫn nhau. Gia tài, sản nghiệp bao nhiêu năm cha đã nhọc công gây dựng, hãy nên chia đều ra. Đừng tranh dành ai nhiều ai ít mà mất gây chia rẽ tình cảm, khiến vong hồn cha không yên nơi chín suối.

Qua hôm sau, người cha trút hơi thở cuối cùng.

Bốn anh em đau lòng chôn cất cho cha. Nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, ba người anh không còn nhớ tới lời cha dặn nữa. Họ gây gổ, tranh giành nhau tài sản. Chỉ chia cho người em út một mảnh đất cằn cỗi với túp lều xiêu vẹo ở gần chân núi.

Nhớ lời cha dặn, người con út nhẫn nhịn, nhận lấy số tài sản của mình. Thương cha, nhớ mẹ, tủi thân, bất giác nước mắt anh cứ thế trào ra.

Bỗng nhiên, có một bà lão với khuôn mặt phúc hậu từ đâu bước đến, cất giọng ấm áp bảo với người con út rằng:

– Này con, con đừng khóc nữa. Khoảng đất phần của con tuy xấu, nhưng có chứa một kho báu vô giá. Con hãy nghe lời ta, đem trâu cày bừa cho kỹ, rồi gieo hạt giống này xuống. Khi cây lớn, con sẽ thấy một thứ hoa vô cùng xinh đẹp nở ra. Đến lúc ấy, cuộc sống của con sẽ hoàn toàn thay đổi.

Nói xong, bà lão đưa cho người con út một gói hạt giống nhỏ và biến mất.

Người con út vô cùng kinh ngạc. Sau một hồi đứng lặng, anh mới nghĩ chắc có bà tiên hiện lên giúp mình. Quá đỗi mừng rỡ, anh vội làm đúng như lời bà lão căn dặn.

Đến mùa xuân năm đó, đúng như lời bà lão nói, từ mảnh đất cằn cỗi ấy mộc lên một thứ cây khác lạ, trổ hoa trắng, nhụy vàng, tỏa hương thơm ngào ngạt. Để nhớ ơn bà tiên, anh ta đặt tên cho loài hoa lạ này là hoa Thuỷ tiên.

Những gia đình giàu có và người yêu hoa ở khắp nơi thấy loài hoa này vừa thơm vừa đẹp nên tranh nhau mua về thưởng thức. Vì thế cho nên hoa Thủy Tiên của anh bán rất chạy. Chỉ sau có mấy năm, người con út từ một chàng trai nghèo khó đã vươn lên trở thành một người giàu có tiếng trong vùng, hơn rất nhiều những người anh của mình.

Ở nước ta, vào mỗi dịp Tết đến, nhiều gia đình vẫn thường mua hoa Thủy Tiên về, chăm sóc từng chút, căn đúng vào đêm giao thừa hoa sẽ nở, với mong muốn mang lại may mắn và tài lộc cho nhà mình.

Truyện cổ tích Sự tích sầu riêng

Sự tích sầu riêng là câu chuyện cổ tích, kể về nguồn gốc của một loại quả đặc biệt, có mùi hương thơm đặc trưng, nặng và nồng, đó chính là trái sầu riêng.

1. Truyện sự tích sầu riêng [Bản kể của Nguyễn Đổng Chi]

Câu chuyện này được kể lại dựa trên Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam của nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Việt Nam Nguyễn Đổng Chi. Nội dung của truyện như sau:

Ngày xưa, vào hồi Tây Sơn khỏi nghĩa, có một chàng trẻ tuổi người vùng Đồng Nai. Chàng là người có tài cả văn lẫn võ, đã vung gươm hưởng ứng sự bất bình của thiên hạ. Chàng từng cầm quân mấy lần đánh cho tan tác thầy trò Nguyễn Ánh.

Nhà Tây Sơn mất, Gia Long vừa thắng thế trên đất nước Việt thì cũng bắt đầu giết hại những người từng theo nhà Tây Sơn.

Nhân dân trong xóm quý mến chàng, khuyên chàng trốn đi thật xa. Họ giúp tiền gạo và mọi thứ cần dùng, trong đó có cả một chiếc thuyền nhỏ để tiện đi lại.

Không muốn rơi vào tay quân địch, chàng ra đi. Ngược dòng sông Cửu Long , chàng tiến sâu vào nước Chân Lạp.

Một hôm, chàng dừng thuyền, lên bộ để mua sắm thức ăn. Chàng bước vào một quán bên đường. Trong quán có một bà mẹ ngồi ủ rũ bên cạnh một cô gái nằm mê man bất tỉnh. Đó là hai mẹ con đi dâng hương trên núi Tà Lon, về đến đây thì người con bị ốm nặng. Vốn có biệt tài về nghề thuốc, chàng đã cứu chữa cho cô gái khỏi bệnh. Sẵn có thuyền, chàng chở họ về tận nhà.

Cô gái đem lòng quyến luyến chàng. Sau một tuần chay tạ ơn Trời, Phật, mẹ nàng cho biết là Phật đã báo mộng cho hai người lấy nhau. Chàng vui vẻ nhận lời và từ đó hai vợ chồng làm ruộng, nuôi tằm, xây dựng gia đình đầm ấm.

Mười năm thoảng qua như một giấc mộng. Hai vợ chồng quấn quýt nhau như đôi chim câu. Trong vườn nhà vợ có một cây ăn quả gọi là cây “tu rên” mà ở xứ sở chàng không có. Mùa trái chín đến, vợ bổ một trái đưa cho chồng ăn. Trái “tu rên” vốn có một mùi khó chịu. Thấy chồng nhăn mặt, vợ bảo:

– Chàng cứ thử ăn vào, sẽ thấy nó đậm đà như lòng thiếp vậy.

Không ngờ một ngày kia, vợ đi dâng hương Đế Thiên, Đế Thích về thì ngộ cảm. Chồng cố công chạy chữa nhưng không sao cứu kịp. Cái chết chia rẽ cặp vợ chồng một cách đột ngột. Không thể nói hết cảnh tượng đau khổ của người chồng. Tuy cách trở âm dương, nhưng hai người vẫn gặp nhau trong mộng. Chồng hứa trọn đời sẽ không lấy một ai nữa. Còn hồn vợ thì hứa không lúc nào xa chồng.

Nghe tin Gia Long đã thôi truy nã những người thù cũ, bà con ở quê nhà nhắn tin lên bảo chàng về. Những người trong xóm cũng khuyên chàng tạm đi đâu cho khuây khỏa. Chàng đành từ giã quê hương thứ hai của mình. Trước ngày lên đường, vợ báo mộng cho chồng biết sẽ đi theo cho đến sơn cùng thủy tận.

Năm ấy, cây “tu rên” tự nhiên chỉ ra mỗi một trái. Trái “tu rên” ấy lại tự nhiên rụng vào vạt áo chàng giữa lúc chàng ra thăm cây kỷ niệm của vợ. Chàng mừng rỡ, quyết đưa nó cùng về xứ sở.

Chàng trở lại về nghề dạy học, nhưng nỗi riêng canh cánh không bao giờ nguôi. Chàng đã ươm hạt “tu rên” thành cây, đem trồng trong vườn, ngoài ngõ. Từ đấy ngoài công việc dạy học, chàng còn có việc chăm nom cây quý.

Những cây “tu rên” của chàng ngày một lớn khỏe. Lại mười năm nữa sắp trôi qua. Chàng trai ngày xưa bây giờ tóc đã lốm đốm bạc. Nhưng ông thấy lòng mình trẻ lại khi những cây mà ông bấy lâu chăm chút nay bắt đầu khai hoa kết quả. Ông sung sướng mời họ hàng, làng xóm tới nhà nhân ngày giỗ vợ và nhân thể thưởng thức một thứ trái lạ chưa hề có ở trong vùng.

Khi những trái “tu rên” được bưng ra đặt trên bàn, mọi người thoáng ngửi thấy một mùi khó chịu. Chủ nhân biết ý, đã nói đón: “Nó xấu xí, có mùi khó chịu, nhưng chính những mùi của nó ở trong lòng lại đẹp đẽ, thơm tho như mối tình đậm đà của đôi vợ chồng son trẻ”. Ông ta vừa nói vừa bổ những trái “tu rên” chia từng múi cho mọi người cùng nếm.

Đoạn, ông ta kể hết câu chuyện tình duyên xưa mà từ khi về đến nay ông đã cố ý giấu kín trong lòng. Ông kể mãi, kể mãi. Khi kể xong, ở khóe mắt con người chung tình ấy, hai giọt lệ long lanh tự nhiên nhỏ vào múi “tu rên” đang cầm ở tay. Hai giọt nước mắt ấy sôi lên trên múi “tu rên” như vôi gặp nước và cuối cùng thấm vào múi như giọt nước thấm vào lòng gạch.

Sau đám giỗ ba ngày, người đàn ông ấy bỗng không bệnh mà chết. Từ đấy, dân làng mỗi lần ăn thứ trái đó đều nhớ đến người gây giống; nhớ đến chuyện người đàn ông chung tình. Họ gọi “tu rên” bằng hai tiếng “sầu riêng” để nhớ mối tình chung thủy của chàng và nàng.

Người ta còn nói những cây sầu riêng nào thuộc dòng loại hạt có hai giọt nước mắt của chàng mới là thứ sầu riêng có trái ngon và thơm hơn các thứ khác.

2. Sự tích sầu riêng [Bản kể của Sơn Nam – Tô Nguyệt Đình]

Khác với nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Đình Chi, sự tích trái sầu riêng của hai tác giả Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình lại là câu chuyện hoàn toàn khác, kể về hai anh em ruột nhưng bất đồng quan điểm sống. Câu truyện này được trích trong cuốn “Truyện xưa – Tích cũ” – của NXB Trẻ – 1993

Thủa xưa, có hai em cùng nhau đến dựng nhà bên bờ suối. Người anh là một quan Tể tướng tại trào, nhưng vì chán cảnh danh lợi phù du nên lìa bỏ phồn hoa đô hội, bỏ cả hầu thiếp, ăn mặc áo bã hài gai về ẩn dật trong cảnh lâm tuyền, mượn gió mát trăng thanh, cầm, kỳ, thi, tửu làm bâu bạn.

Bấy lâu nương nhờ vào sự vinh hiển của người anh, nên người em mới tạm theo về hôm sớm bên anh, chứ lòng thì chỉ nghĩ đến lợi danh, mũ cao áo rộn nơi chốn kinh thành xa hoa tráng lệ. Người em từng tìm cách xa lánh núi rừng để trở về thành thị. Biết vậy, người anh thường khuyên em:

– Càng cao danh vọng, càng giàu gian nan. Chú lưu luyến cảnh lầu son gác tía, có kẻ hầu người hạ mà làm gì cho bận tâm, nhọc xác. Chúng ta sống thong dong trong cảnh thiên nhiên như thế này, chẳng thảnh thơi, sung sướng lắm sao!

Những lời người anh nói, người em thường gác bỏ ngoài tai, lại chê trách anh mình gàn dở, nên mới bỏ địa vị Tể tướng tại trào, chọn cái sống mai một như cỏ cây. Ngày ngày người em tìm đủ cách hoặc tạo lấy cơ hội để tiến thân với nhà vua.

Một hôm, gần bờ suối có cội cây trổ sanh một quả, trông hình dáng xù xì như quả mít tố nữ, ngặt vì vỏ cứng và có gai lổm chổm nhọn hoắt như từng mũi kim châm. Thật là một quả lạ chưa từng thấy bao giờ, mùi thơm lại thoảng đưa nồng nực. Người em cho rằng cơ hội tiến thân của mình đã đến rồi, liền hái quả lạ ủ vào trong lá, để ngày mai đem về kinh thành dâng lên cho vua thưởng thức.

Người anh hết sức khuyên ngăn em không nên liều lĩnh mà chuốc vạ vào thân. Nơi chốn triều đình chẳng thiếu chi trái ngon, vật lạ, vua đoái hoài chi đến một thứ quả hình dạng xấu xa. Người em vẫn không nghe, cứ quyết định ra đi.

Khi người em xuống đến kinh thành. Đem quả lạ dâng lên vua bảo là quả này có mùi thơm tựa hương trầm. Vua liền đòi người em vào, rồi truyền thị vệ lấy dao bổ quả quý ấy ra. Đến chừng nhà vua đưa lên mũi bỗng ngài nhăn mặt, bịt mũi kêu thúi om sòm. Các thị vệ bèn xúm lại bắt trói người em rồi đem ra chém đầu về tội khi quân.

Sau lúc chiếc đầu người em rơi rụng, quan Tư đồ vụt có ý tò mò, tìm đến nơi đã quăng trái lạ mà xem, ông thấy trái này có từng múi màu vàng, cơm của nó lầy nhầy như mỡ đặc, ngửi thấy mùi khó chịu mà nếm vào miệng thì ngọt ngào đầy mùi vị thơm ngon.

Lập tức quan Tư đồ vào bệ kiến nhà vua trình qua tự sự. Nhà vua vẫn chưa tin, truyền đem cho mình nếm thử. Quả nhiên, nhà vua thưởng thức được hương vị đặc biệt lạ lùng của trái quý này trước giờ chưa từng thưởng thức.

Nghĩ lại, nhà vua lấy làm hối hận lỡ tay giết oan một mạng người đã vì trọng vọng mình đem hiến dâng của lạ. Tuy vậy việc đã lỡ rồi, không lẽ để cho triều thần nhìn thấy sự lầm lỡ tắc trách của mình, nên nhà vua chỉ âm thầm với nỗi sầu riêng.

Hôm sau, vua cho truyền triều thần tìm xem gốc tích của trái lạ và hiện nơi nào có nó để hái đem về. Quan quân đi lùng kiếm ở khắp nơi vẫn không biết nơi nào có thứ trái lạ. Chỉ có người anh là biết, nhưng từ lúc hay tin người em bị rụng đầu vì hiến dâng trái lạ, người anh không khỏi châu mày hối tiếc, tại sao không quyết liệt ngăn cản em mình lao đầu vào chỗ chết.

Nghĩ thẹn và lòng những buồn riêng, người anh âm thầm sầu khổ như thấy em hiện về trách móc, cho đến lúc sự sầu riêng làm người anh nhuốm bệnh qua đời.

Về sau, một vị vua nhà Lý, đưa quân qua cánh rừng ấy, thấy trái lạ vừa chín vàng trên cây, mùi thơm bay phảng phất mới bảo quân sĩ hái xuống nếm thử, lại được nghe một người binh sĩ già kể chuyện nên mới đặt tên cho trái lạ là trái sầu riêng. Và câu chuyện Sự tích Quả sầu riêng được ra đời từ đó.

Đặc điểm của trái sầu riêng

Sầu riêng là một loại quả đặc biệt, được nhiều người ở Đông Nam Á xem như là “vua của các loại trái cây”. Nó có đặc điểm là kích thước lớn, mùi mạnh, và nhiều gai nhọn bao quanh vỏ. Tùy thuộc vào từng loài mà quả có hình dáng từ thuôn đến tròn, màu vỏ từ xanh lục đến nâu, màu thịt quả từ vàng nhạt đến đỏ.

Sầu riêng có nguồn gốc từ Đông Nam Á, được thế giới phương Tây biết đến khoảng 600 năm. Thịt quả có thể ăn được, và tỏa ra một mùi đặc trưng, nặng và nồng, ngay cả khi vỏ quả còn nguyên.

Một số người thấy trái sầu riêng có hương thơm ngọt ngào dễ chịu, nhưng một số khác lại không chịu nổi và khó chịu với mùi vị này. Mùi hương của sầu riêng tạo nên những phản ứng từ mê mẫn cho đến kinh tởm mãnh liệt, và được mô tả như mùi hành tây thối, nhựa thông hoặc nước cống.

Do mùi của sầu riêng ám rất lâu cho nên nó bị cấm mang vào một số khách sạn và phương tiện giao thông công cộng ở Đông Nam Á.

Ở nước ta, sầu riêng chỉ được trồng ở các tỉnh thành phía Nam, do đây là loại cây ăn quả nhiệt đới, không thể chống chọi được sức lạnh của mùa đông miền Bắc.

Nhà văn Mai Văn Tạo từng có nhận xét như sau:

“Sầu tiêng là loại trái quý, trái hiếm của miền Nam. Hương vị của nó hết sức đặc biệt, mùi thơm đậm, bay rất xa, lâu tan trong không khí. Còn hàng chục mét mới tới nơi để sầu riêng, hương đã ngào ngạt xông vào cánh mũi. Sầu riêng thơm mùi thơm của mít chín quyện với hương bưởi, béo cái béo của trứng gà, ngọt cái vị của ong già hạn. Hương vị quyến rũ đến kì lạ.

Hoa sầu riêng trổ vào cuối năm. Gió đưa hương thơm ngát như hương cau, hương bưởi tỏa khắp khu vườn. Hoa đậu từng chùm, màu tím ngát. Cánh hoa như vảy cá, hao hao giống cánh sen con, lác đác vài nhụy li ti giữa những cánh hoa. Mỗi cuống hoa ra một trái. Nhìn trái sầu riêng lủng lẳng dưới cành trông giống những tổ kiến. Mùa trái rộ vào dạo tháng tư, tháng năm ta.

Đứng ngắm cây sầu riêng, tôi cứ nghĩ mãi về cái dáng cây kì lạ này. Thân nó khẳng khiu, cao vút, cành ngang thẳng đuột, thiếu cái dáng cong, dáng nghiêng, chiều quằn, chiều lượn của cây xoài, cây nhãn. Lá nhỏ xanh vàng, hơi khép lại, tưởng như lá héo. Vậy mà khi trái chín, hương tỏa ngạt ngào, vị ngọt đến đam mê.”

Truyện cổ tích công chúa và hoàng tử

Truyện cổ tích công chúa và hoàng tử sẽ đưa các bạn nhỏ bước vào cuộc phiêu lưu đầy hấp dẫn để giải cứu nàng công chúa xinh đẹp của chàng hoàng tử quả cảm.

Ngày xửa ngày xưa, có một hoàng tử trẻ sống trong một lâu đài cổ nằm trên một ngọn đồi, được bao bọc bởi những bức tường thành vững chắc. Cha chàng là vị vua uy quyền và có một đội quân rất hùng mạnh. Hoàng tử được nuôi dạy để trở thành một chiến binh tài giỏi. Không chàng trai nào trong vương quốc cưỡi ngựa giỏi như chàng, còn lòng dũng cảm của chàng thì ai ai cũng biết.

Khi hoàng tử hai mươi tuổi, vua cha gọi lại và nói:

– Bây giờ con đã đến tuổi kết hôn. Ta sẽ tìm cho con một nàng công chúa thật xứng đôi. Một nàng công chúa giàu có và kế thừa một vương quốc rộng lớn.

Không xa vương quốc của chàng, trong một thung lũng xanh ngút ngàn bên kia quả đồi, có một vương quốc nhỏ bé, yên bình. Đã nhiều năm nay, vương quốc đó không hề bị chiến tranh đe dọa. Trị vì vương quốc là một vị vua ôn hòa. Ông sống trong một lâu đài cổ kính, được bao bọc bởi các cánh đồng và vườn nho. Nhà vua rất mực yêu thương con gái duy nhất của mình. Đó là một nàng công chúa tươi tắn và vô tư. Nàng được nuôi dạy một cách giản dị. Vì thế, công chúa rất yêu cuộc sống thôn dã cùng các loài muông thú.

Một ngày nọ, cuộc sống yên bình và hạnh phúc của vương quốc nhỏ bé này bỗng bị đe dọa bởi sự xuất hiện của một đạo quân xâm lược do một hoàng tử độc ác cầm đầu.

Hắn có bộ râu hung đỏ lởm chởm và một khuôn mặt xấu xí. Hắn đe dọa nhà vua:

– Hãy gả con gái cho ta. Nếu không, cả lâu đài của ông sẽ bị tàn phá.

Nhà vua chưa biết nên trả lời hắn thế nào. Tất nhiên, ông không muốn con gái yêu của mình rơi vào tay một kẻ hung ác như vậy. Nhưng vương quốc của ông không có quân đội, cũng chẳng có thành lũy, ông sẽ bảo vệ vương quốc thế nào đây? Để có thêm thời gian, ông nói là công chúa vẫn còn quá trẻ, nên cần thêm vài tháng.

Trong khi đó, ở vương quốc láng giềng, chàng hoàng tử dũng cảm đã gặp mặt cô gái mà nhà vua chọn cho mình, nhưng chàng không có cảm tình với cô. Chàng thấy cô ta vừa thô lỗ, lại kiêu ngạo. Cô ta còn có một cái mũi to tướng, và mắt thì ánh lên những cái nhìn độc ác. Chàng liền thưa với cha:

– Thưa cha, con không quan tâm tới sự giàu có của cô ta, con chỉ muốn có một người vợ xinh đẹp, tốt bụng và yêu thương con.

Nghe thế, nhà vua đùng đùng nổi giận, rồi đuổi chàng ra khỏi lâu đài. Thế là, hoàng tử cùng với người hầu thân cận lên đường chu du thiên hạ.

Khi băng qua một khu rừng rậm, chàng bị lạc đường. Sau đó, chàng đi tới một khoảng rừng thưa và trông thấy một túp lều bằng gỗ. Một cụ già bé nhỏ có bộ râu dài, trắng muốt đang đứng bên cửa sổ. Trông cụ có vẻ giống một pháp sư, nhưng lại không cầm chiếc gậy thần. Trông cụ cũng giống một người lùn giữ của, song lại không đội chiếc mũ đỏ. Hoàng tử liền lễ phép hỏi:

– Thưa cụ, làm ơn chỉ cho cháu đường ra khỏi rừng này được không ạ?

Cụ gìa chỉ đáp lại bằng những lời hát:

– Hướng về phía mặt trăng
Thì sẽ có tiền tài – danh vọng.
Hướng về phía mặt trời
Tình yêu – hòa bình sẽ ùa tới.

Hoàng tử nhìn ra xung quanh. Trước mặt chàng có hai con đường: một con đường đi về phía núi, nơi có mặt trăng đang dần khuất và một con đường đi về phía đông, nơi mặt trời đang chuẩn bị ló rạng. Chàng không hề do dự, cùng người hầu vui vẻ đi theo con đường về phía mặt trời. Trước khi lên đường, ông lão tặng chàng một món quà: đó là một chiếc lồng nhỏ, trong có một con chim sơn ca.

Khi ra khỏi khu rừng, hoàng tử bắt gặp một thung lũng xinh đẹp. Mặt trời tỏa nắng rực rỡ trên những bức tường của một lâu đài cổ. Bên bìa rừng, có một cô gái vừa hái táo vừa say sưa trò chuyện với chú chim nhỏ. Chú chim dường như cũng đang lắng nghe lời cô nói. Chưa bao giờ hoàng tử nhìn thấy một cô gái nào xinh đẹp đến vậy và chàng lập tức đem lòng yêu cô ngay.

Chàng nói với nàng mà không hề lưỡng lự:

– Hỡi cô gái xinh đẹp, ta yêu nàng. Nàng đồng ý lấy ta chứ?

Đôi mắt đẫm lệ của cô gái đáp:

– Em e rằng em đã thuộc về người khác. Trong hai tháng tới, em sẽ phải lấy một hoàng tử vừa xấu xí lại vừa độc ác. Nếu không, vương quốc của cha em, và cả thung lũng xinh đẹp này, sẽ bị hắn tàn phá.

Hai người trò chuyện với nhau rất lâu. Hoàng tử cố gắng an ủi công chúa. Cuối cùng, chàng ra đi, để lại chiếc lồng và con chim sơn ca làm bằng chứng cho tình yêu của mình. Chàng hứa với công chúa:

– Ta sẽ sớm trở lại cứu nàng!

Nhưng tên hoàng tử bạo tàn đã không đợi đến ngày hẹn. Vào một đêm không sao, hắn bắt cóc công chúa về và nhốt nàng vào lâu đài của mình. Thứ duy nhất mà công chúa kịp mang theo mình là chiếc lồng nhỏ có con chim sơn ca.

Dù bị nhốt trong tòa tháp lạnh lẽo, công chúa không hề tuyệt vọng. Nàng cất giọng hát ngọt ngào cho chú chim nhỏ:

– Hỡi chim nhỏ, hãy bay cao, bay xa!
Báo với người mà ta ta yêu dấu!

Rồi nàng mở cửa lồng cho chim bay đi.

Trong lúc đó, hoàng tử đã trở về vương quốc của mình. Vua cha vô cùng hối tiếc vì đã đuổi hoàng tử đi nên rất vui mừng khi thấy chàng trở về. Hoàng tử tâu với nhà vua:

– Thưa phụ vương, con đã tìm thấy người vợ đích thực của mình. Nàng không giàu có, nhưng nàng là một công chúa có trái tim nhân hậu, người sẽ mang lại hạnh phúc cho con.

Hoàng tử đang nói thì một chú chim nhỏ bay đến đậu lên vai chàng. Hoàng tử nhận ra chú chim và hiểu rằng công chúa đang gặp nguy hiểm. Chàng liền thưa với cha:

– Thưa cha, bây giờ con phải đi. Con sẽ sớm trở về, đưa nàng ra mắt Người.

Nhà vua trao cho chàng con ngựa nhanh nhất trong vương quốc. Chàng trang bị đầy đủ vũ khí, rồi cùng người hầu thân tín lên đường.

Chim sơn ca bay phía trên để chỉ đường cho họ.

Mặc dù là những người dũng cảm và thiện chiến, nhưng hai chàng trai không thể thắng được cả quân đội đông đảo của tên hoàng tử bạo tàn kia.

Sau vài trận chiến hòng tiến vào trong thành, họ quyết định thay đổi chiến thuật. Hoàng tử bàn với người hầu:

– Chỉ dùng sức thôi thì chúng ta không thể thắng được, vì vậy chúng ta phải dùng mưu nữa.

Thế là, họ khoác hai chiếc áo choàng cũ lên người, lợi dụng đêm tối, lén trèo qua tường thành.

Chim sơn ca cũng đậu trên tường thành để quan sát và chờ đợi. Khi thời cơ đến, nó liền sà xuống chỗ tên lính gác đang ngủ và lấy trộm chùm chìa khóa của tòa tháp nơi giam giữ công chúa.

Khi hoàng tử và người hầu vào được bên trong lâu đài, chim sơn ca cắp chiếc chìa khóa trong mỏ, bay lên cửa phòng công chúa. Công chúa lấy chìa, mở cửa và đi ra gặp chàng hoàng tử dũng cảm.

Tuy nhiên, ngay sau đó, tên lính gác tỉnh dậy, nhận thấy công chúa đã trốn thoát, liền chạy đi báo với chủ nhân. Tên hoàng tử giận giữ gào lên:

– Công chúa, cô sẽ không dễ dàng thoát khỏi tay ta đâu!

Nhưng khi nhận ra chàng hoàng tử dũng cảm đang đứng cạnh công chúa, hắn đứng sững người lại, bởi hắn hiểu rằng dù đội quân của mình có mạnh đến đâu cũng không thể thắng được đội quân của vua cha hoàng tử.

Vậy là chàng hoàng tử quả cảm đặt công chúa lên ngựa và phi nhanh về lâu đài. Khi hoàng tử giới thiệu vợ tương lai của mình, vua cha rất hài lòng. Người nói với công chúa:

– Ta nghe nói vương quốc của con ở rất gần đây. Ta sẽ sang gặp phụ vương của con để bàn về hôn lễ.

Sau đó, hai vị vua đã gặp nhau và họ nhanh chóng trở thành hai người bạn thân thiết. Vua cha của hoàng tử nói:

– Tôi sẽ thường xuyên sang thăm ngài. Ngài đừng lo lắng, quân đội của tôi sẵn sàng chiến đấu và bảo vệ vương quốc tươi đẹp của ngài.

Vua cha của công chúa cũng đáp lại:

– Tôi cũng rất vui được sang thăm vương quốc của ngài. Tôi nóng lòng muốn được tận mắt chiêm ngưỡng tất cả những cuộc diễu binh và giao đấu của quân sĩ của ngài. Và khi đến thăm, nhất định sẽ mang những sản vật ngon nhất của đất nước chúng tôi mời ngài thưởng thức.

Rồi hoàng tử cùng công chúa nên vợ thành chồng và sống bên nhau rất hạnh phúc. Nhờ lễ cưỡi, một cây cầu dài nối liền hai vương quốc đã được dựng lên. Từ đó trở đi, dân chúng được sống trong yên bình và hòa thuận.

Truyện sự tích cây nêu ngày Tết

 Sự tích cây nêu ngày Tết là câu chuyện giải thích phong tục cắm cây nêu trong những ngày Tết của dân tộc Việt Nam với mục đích xua đuổi ma quỷ quấy nhiễu.

Ngày xưa Quỷ làm chủ cả trái đất, người phải ở nhờ đất của Quỷ. Người phải đến xin làm ruộng cho Quỷ. Còn Quỷ vốn tham lam nên thường đặt ra những luật lệ khắt khe ác nghiệt.

Năm ấy, lúa do người trồng rất tốt. Quỷ muốn chiếm hết thóc nên ra lệnh: Quỷ ăn ngọn, cho người gốc. Thế là người làm lụng quần quật cả năm mà đến mùa chỉ được gốc rạ.

Người đói khổ quá, khấn Bụt, Bụt hiện lên bảo:

– Sang năm con hãy trồng khoai.

Người hiểu ý Bụt, làm theo. Đến mùa, Người cắt ngọn khoai nộp cho Quỷ, còn bao nhiêu củ, Người bới lên ăn cả.

Quỷ tức lắm, lại ra lệnh: Quỷ ăn cả ngọn lẫn gốc. Người lại khấn Bụt lên, và Bụt dặn:

– Con hãy trồng ngô.

Đến mùa ấy, Người cứ ung dung đem nộp ngọn và gốc cho Quỷ, còn bao nhiêu bắp ngô Người hưởng hết.

Quỷ hai lần mắc mưu, căm giận lắm, bèn đòi ruộng đất về, không cho Người trồng nữa. Người lại khấn Bụt và Bụt dặn:

– Con hãy tậu lấy một miếng đất đủ trồng một cây tre. Nhưng phải nhớ giao hẹn với Quỷ, bóng tre ngả đến đâu thì đất đấy thuộc về con.

Người nghe lời Bụt dặn, đến nhà Quỷ mua đất và trả giá rất cao. Người đem tre trồng trên miếng đất mới tậu. Bụt lại cho chiếc áo để vắt trên ngọn tre. Bóng tre lan đến đâu là đất của người tới đó. Người cứ theo bóng tre mà làm ăn, lấn dần đất của Quỷ. Cuối cùng, Người đuổi được Quỷ ra tận ngoài biển.

Từ đấy, đời sống của Người ấm no hẳn lên. Quỷ tiếc của, cứ đòi vào cướp lại đất đã bán cho Người. Người khấn Bụt, Bụt hiện lên bảo:

– Con cứ lấy cung mà bắn, lây vôi bột mà rắc, giã tỏi trộn nước mà phun, lấy lá dứa có gai nhọn mà vụt, thì Quỷ có hung hăng đến mấy cũng phải bỏ chạy.

Người làm theo. Quả nhiên Quỷ và thú dữ chạy tan tác, Quỷ xin mỗi năm được vào thăm mộ tổ tiên vài ngày…

. Cây nêu là cây tre cắm giữa sân. Trên ngọn cây nêu có treo chuông khánh leng leng nhắc Quỷ đây là đất của Người…