Sự tích hoa Mào Gà

1. Lòng tốt của gà Mái mơ

Ngày xưa, cô gà mái nào cũng có một cái mào đỏ rất đẹp như mào của các chú gà trống bây giờ. Một buổi sớm, gà Mái mơ soi mình trong vũng nước sung sướng thấy chiếc mào xòe trên đỉnh đầu như một chùm hoa đỏ rực. Gà Mái mơ khoan khoái vỗ cánh hát vang bài hát quen thuộc của họ hàng nhà gà:

Cục ta, cục tác!
Mào ta đã mọc
Cục ta, cục tác!

Mọi vật quay ra nhin gà Mái mơ và cũng xuýt xoa khen: “Chiếc mào mới xinh xắn làm sao! Trông thật đỏm dáng ^[1].”

Gà Mái mơ tung tăng đi kiếm mồi khắp nơi. Nó đến bên bể nước, chợt nghe có tiếng khó ti tỉ. Mái mơ dừng lại, ngẩng đầu và chớp mắt, lắng tai nghe. Một cây màu đỏ tía, lá thon dài, đang tấm tức khóc ^[2] một mình. Gà Mái mơ chạy đến bên cây màu đỏ tía, khẽ hỏi:

– Bạn làm sao thế? Ai làm bạn phiền lòng?

Cây rỏ những giọt nước mắt trong suốt như sương và sụt sịt bảo:

– Các cây quanh đây, cây nào cũng có hoa, riêng mình tôi là chẳng có. Vừa nãy có cây còn bảo rằng: “Đến gà Mái mơ cũng có hoa trên đầu. Thế mà…”

Nói chưa dứt lời, cây lại khóc, nước mắt cứ thi nhau rơi xuống thánh thót.

Gà Mái mơ an ủi bao nhiêu nó cũng không nín. Làm thế nào bây giờ? Hay là cho cây chiếc mào của mình? Mái mơ mủi lòng, suy nghĩ một lúc rồi quyết định:

– Thôi, bạn nín đi. Tôi biếu bạn bông hoa trên đầu tôi, bạn có vui không?

Nghe Mái mơ nói thế, cây bỗng tươi tỉnh hỏi dồn:

– Thật ư? Bạn cho tôi thật nhé?

– Thật chứ. Tôi biếu bạn bông hoa của tôi. Còn tôi, tôi là Mái mơ không cần có chiếc mào đỏ thắm như bông hoa ấy cũng được.

– Thế thì sung sướng quá, xin cảm ơn bạn nhé!

2. Câu chuyện sự tích hoa Mào Gà

Sáng hôm sau, mọi người ngạc nhiên thấy chiếc mào đỏ đẹp đẽ của gà Mái mơ không còn nữa. Và cái cây thân đỏ tía lá thon dài bên bể nước thì lại nở chùm hoa đỏ đẹp, rực rỡ y như chiếc mào của gà Mái mơ.

Cây hoa sung sướng vươn mình đón ánh sáng mặt trời mỗi buổi sáng. Ánh nắng mặt trời lại nhuộm cho bông hoa thêm đỏ thắm. Cây khẽ kể cho bạn bè nghe câu chuyện hôm trước. Ai cũng tấm tắc khen ngợi lòng tốt của gà Mái mơ. Khi thấy gà Mái mơ đi qua, mọi vật đều nghiêng đầu chào đón, chúc mừng.

– Chúc cho bụng dạ tốt đẹp của gà Mái mơ sẽ sinh ra những viên ngọc quý.

Thế là từ đó, bông hoa ấy được gọi là hoa mào gà để kỉ niệm tấm lòng tốt của gà Mái mơ. Và gà Mái mơ cứ mỗi ngày lại đẻ một quả trứng hồng tuyệt đẹp.

Sư tích hoa Dạ Lan Hương

Ngày xưa, có một người đàn bà nghèo cô đơn sống nghề bằng trồng rau ở ven sông. Một hôm, bà lão nghĩ: “Ước gì ta có được một mụn con cho vui cửa vui nhà”.

Sáng hôm sau, khi ra vườn, bà nhìn thấy một cái bọc, bên trong có một bé gái xinh xắn. Bà chắp tay cảm tạ Trời Phật rồi bế cô gái vào nhà, lòng mừng vui khôn xiết.

Từ đó, bà nhận cô bé làm con nuôi và thương yêu cô bé hết lòng. Bà nhường thức ăn và quần áo đẹp cho cô bé, còn bà chỉ ăn khoai sắn và mặc quần áo cũ. Nhưng bà rất vui vì có cô con gái xinh đẹp. Dân làng ai cũng trầm trồ khen cô bé. Thấy vậy, cô bé sinh ra kêu căng và lười nhác.

Một buổi sáng, ông mặt trời đã lên cao mà cô bé vẫn ngủ, chú Ong Vàng đến đậu bên cửa sồ khẽ nhắc:

– Cô bé ơi! Nắng sớm lên rồi! Hãy dậy và ra vườn tưới rau giúp mẹ!

Cô bé uể oải vươn vai, gắt gỏng:

– Ong Vàng hãy đi đi! Nếu ta xách nước tưới rau thì bàn tay ngọc ngà của ta sẽ bị chai cứng mất.

Nghe vậy, Ong Vàng liền bay đi. Buổi chiều, Ong Vàng lại bay đến cửa sổ. Thấy cô bé đang ngồi soi gương, chải tóc, Ong Vàng nhắc:

– Cô bé ơi! Mẹ sắp về rồi! Hãy quét nhà, nấu cơm giúp mẹ đi!

Cô bé đáp:

– Quét nhà, nấu cơm thì bẩn mất cái váy trắng của ta. Khi mẹ ta về, mẹ chỉ nấu một lát là xong.

Nói rồi, cô bé lại ngồi soi gương, chải tóc. Nhưng trời đã tối mà mẹ cô bé vẫn chưa về. Cô bé thấy đói bụng. Rồi đêm xuống. Ngồi một mình trong căn nhà vắng lặng, bụng đói cồn cào, cô bé ôm mặt khóc.

Ba ngày trôi qua, bà mẹ vẫn chưa về. Cô bé soi gương thì thấy mặt hốc hác, hai mắt thâm quầng, nước da nhợt nhạt. Lúc này cô mới hiểu rằng sắc đẹp của cô có được là nhờ sự chăm chút và tình yêu thương của người mẹ già. Cô thương mẹ quá… Đúng lúc ấy, Ong Vàng bay qua và nói:

– Mẹ cô già yếu nên mất rồi. Cô bé hãy tự làm việc để mà sống!

Cô bé òa khóc, chạy ra vườn, nhưng Ong Vàng đã bay xa. Cô vừa thương mẹ vừa ân hận nên cứ đứng đó khóc mãi .

Về sau, dân làng không trông thấy cô bé đâu nữa mà chỉ thấy trong khu vườn nhà bà lão mọc lên một bụi cây nhỏ nở những chùm hoa màu trắng xanh. Đêm đêm, những chùm hoa ấy tỏa hương thơm ngọt ngào. Người ta bảo rằng, đó là tấm lòng của đứa con thương mẹ nhưng đã muộn màng và đặt tên cho loài hoa ấy là hoa Dạ hương – thứ hoa chỉ tỏa hương thơm vào đêm thanh vắng.