Sự tích chim cuốc

Ngày ấy có đôi bạn chí thân tên là Quắc và Nhân. Họ đều là những học trò nghèo, lại đều mồ côi cha mẹ. Quắc được học nhiều hơn bạn, anh làm thầy đồ dạy trẻ. Tuy bổng lộc chẳng có bao nhưng Quắc vẫn thường giúp đỡ Nhân. Đối lại, có lần Quắc bị ốm nặng, giá không có bạn thuốc thang ngày đêm thì anh khó lòng sống nổi. Sau đó vì sinh kế hai anh phải chia tay mỗi người mỗi ngả.

Trong khi Quắc sống cuộc đời dạy trẻ thì Nhân cũng đi lang thang hết các vùng xa lạ làm thuê làm mướn. Trải qua một thời kỳ lang bạt, cuối cùng anh vào làm công cho một phú thương. Thấy chàng thật thà chăm chỉ, phú thương rất tin cậy. Chẳng bao lâu Nhân được phú thương gả con gái cho. Vì thế Nhân nghiễm nhiên trở thành một phú ông có cơ nghiệp kha khá trong vùng. Nhân giàu nhưng không quên tình bạn. Nhân vẫn nhớ tới lời thề “sống chết sướng khổ có nhau” với Quắc. Nhân cất công đi tìm và sung sướng được thấy Quắc còn sống. Tuy Quắc đang dở năm dạy nhưng Nhân vẫn thương lượng với cha mẹ học trò cho con em chuyển sang học với cụ đồ khác rồi đưa Quắc về nhà mình. Nhân dặn người nhà phải coi Quắc không khác gì mình, cơm nước hầu hạ không được bê trễ.

Nhưng tính vợ Nhân xưa nay đối với kẻ rách rưới, chị ta thường có thái độ khinh thị. Và chị ta không cùng sống những ngày hàn vi với Nhân, đâu hiểu tình nghĩa Nhân với Quắc thế nào. Nhưng thấy chồng rất trọng đãi khách nên lúc đầu cũng không dám nói gì. Nhân luôn luôn bảo vợ: “Đây là người thân nhất trong đời tôi. Nếu không có bạn thì chưa chắc tôi đã được sống để gặp nàng”. Vợ Nhân chỉ lẩm bẩm: “Khéo! Bạn với bè! Chỉ có ngồi ăn hại!”.

Dần dần vợ Nhân bực mình ra mặt. Chị ta khó chịu vì cái ông khách lạ tự dưng ở đâu đến chả giúp ích gì cho nhà mình, chỉ chễm chệ trên giường cao, cơm rượu mỗi ngày hai bữa. Thấy thái độ vợ ngày càng quá quắt, chồng chỉ sợ mất lòng bạn. Nhân một mặt thân hành chăm chút cho bạn, một mặt khuyên dỗ vợ. Nhưng vợ Nhân chứng nào vẫn giữ tật ấy. Về phần Quắc thì chàng hiểu tất cả. Đã hai lần Quắc cáo bạn xin về nhưng Nhân cố sức giữ lại. Thấy bạn chí tình, Quắc lại nấn ná ít lâu. Nhưng hôm đó Quắc quả quyết ra đi vì chàng vừa nghe được những câu nói xúc phạm mình một cách nặng nề. Quắc nghĩ, nếu mình không tính kế sớm thì sẽ có ngày bị nhục với người đàn bà này. Mà nếu đi như mấy lần trước thì sẽ bị bạn làm lôi thôi khó thoát.

Một hôm, trời còn mờ sương, Quắc cất bước, lẻn ra đi. Muốn cho bạn khỏi mất công tìm kiếm nên khi đi qua một khu rừng, chàng cởi khăn áo treo lên một cành cây bên đường làm như cảnh mình đã chết. Đoạn Quắc lần mò đi xứ khác trở lại nghề gõ đầu trẻ.

Thấy mất bạn, Nhân bổ đi tìm nhưng chả thấy tung tích ở đâu cả. Khi nghe tin có người bắt được khăn áo ở mé rừng phía Nam, chàng lật đật đến xem. Nhận rõ đó là khăn áo của bạn. Nhân vô cùng hối hận “Thôi ta làm hại bạn ta rồi! Chắc bạn ta bị cướp giết chết”. Nhưng sau đó Nhân lại nghĩ: “Bạn ta trong túi không có một đồng thì dẫu có gặp cướp cũng không can gì. Đây một là bị hùm beo ăn thịt, hai là bị lạc trong rừng sâu. Dù thế nào đi chăng nữa thì nhất định bạn ta cũng đi về phương này”.

Nhân bắt đầu vào rừng tìm Quắc. Không thấy có vết máu, chàng lại càng hy vọng. Nhân băng hết chông gai, chui hết bụi rậm, luôn luôn cất tiếng gọi “Quắc ơi! Quắc ơi! Quắc! Quắc!… Nhân đi mãi, gọi mãi. Quanh quẩn trong khu rừng mênh mông. Cho đến hơi thở cuối cùng người bạn chí tình ấy vẫn không quên gọi: “Quắc! Quắc!”. Rồi đó Nhân chết hoá thành chim đỗ quyên hay cũng gọi là con chim cuốc.

Lại nói về chuyện sau đó vợ Nhân đợi mãi không thấy chồng về, lấy làm ăn năn về những hành động của mình. Một hôm, chị ta bỏ nhà bỏ cửa đi tìm chồng. Cuối cùng cũng đến khu rừng phía Nam, nghe tiếng “Quắc! Quắc!” chị ta nhận ra là tiếng của chồng gọi bạn. Chị ta mừng quá kêu to: “Có phải anh Nhân đấy không?”

Không có tiếng trả lời ngoài những tiếng “Quắc! Quắc!” của con chim đỗ quyên. Vợ Nhân cứ theo tiếng chim đỗ quyên tiến vào rừng sâu. Sau cùng không tìm thấy được lối ra, tuyệt vọng quá mà chết bên cạnh một gốc cây.

Câu chuyện vẽ nên một tình bạn thật cảm động giữa hai con người. Tuy Nhân đã giàu có nhưng không giờ quên được người bạn thuở hàn vi, tình bạn của họ thật đáng để ca ngợi. Câu chuyện đã hình tượng hóa các nhân vật, đặt họ vào trong bối cảnh cổ tích nhằm khẳng định sự thiêng liêng cao cả, cũng như vĩnh cửu của tình bạn.Truyện cũng phê phán những người coi rẻ tình bạn, chỉ nghĩ tới lợi ích trước mắt, những người như vậy sớm muộn gì cũng gặp phải báo ứng.

Truyện cổ tích: Con Rùa Vàng

Ngày xưa có hai người bạn thân, người giầu tên là Đại trượng phu, người nghèo tên là Chí quân tử. Vợ chồng Đại trượng phu thấy bạn nghèo ngỏ ý muốn giúp cho để buôn bán. Chí quân tử nghĩ rằng mình lấy của bạn về không may buôn bán thua lỗ thì biết lấy đâu mà trả, nên không dám nhận, đành chịu phận nghèo.

Nhà Đại trượng phu đồ đạc chẳng thiếu vật gì, một hôm lấy 5 làng vàng đưa cho thợ kim hoàn làm một con rùa để trưng bày. Gặp lúc Chí quân tử lại chơi, Đại trượng ohu đem rùa vàng mới đúc ra khoe với bạn. Xem rồi để trong cái đĩa, 2 người ngồi uống rượu nói chuyện, uống mãi say nằm ngủ quên đi. Con trai của Đại trượng phu đi học xa về thăm nhà, thấy con rùa lấy đem đi chơi. Đến khi 2 người tỉnh dậy quên lửng con rùa vàng. Chí quân tử từ giã bạn ra về, một lúc Đại trượng phu nhớ đến con rùa vàng, hỏi vợ, vợ nói không cất, mới chẳng biết tính sao, không lẽ nghi cho bạn là người có bụng tốt đã lấy đi.

Một hôm Đại trượng phu đến nhà Chí quân tử chơi, hỏi xa xôi rằng:” Hôm trước anh có cầm con rùa vàng về cho chị coi không. Chí quân tử nghĩ bụng bạn nghi mình, nên nhận là có lấy về. Đại trượng phu mới bảo:” Anh cứ giữ con rùa vàng lại mà chơi”.

Bạn về rồi, vợ chồng Chí quân tử không biết tính sao để trả lại cho được, bảo nhau:” Người ta thấy mình nghèo nên nghĩ cũng phải, không lẽ mình bảo không”. Rồi đành bán nhà cửa, đưa nhau đến nhà ông bá hộ Phú trưởng giả, vào lạy xin ông cho ở hầu hạ, để lấy 5 lạng vàng làm rùa trả cho bạn. Ông Phú trưởng giả nghe đầu đuôi câu truyện liền lấy vàng kêu thợ kim hoàn tới nhà làm một con rùa vàng, rồi trao cho vợ chồng đem về trả bạn. Nhưng Phú ông không nhận Chí quân tử cố thân làm tôi tớ, mà bảo chỉ giúp cho 2 người thôi. Vợ chồng Chí quân tử nhận rùa vàng rồi, cứ đến ở nhà Chí quân tử để hầu hạ.

Được ít lâu, con trai Đại trượng phu trở về thăm nhà, mang theo con rùa vàng bảo cha mẹ: “Hôm nọ, may là con, chớ gặp phải người ngoài thì mất con rùa vàng rồi còn đâu nữa”. Vợ chồng Đại trượng phu ngạc nhiên, không rõ rùa vàng nào con mình lấy đi chơi, rùa vàng nào bạn đem trả, mới nghĩ ra là người bạn nghèo đã sợ mình nghi, nên mới làm con rùa vàng khác để thế.

Đại trượng phu vội vàng đến nhà Chí quân tử, không thấy vợ chồng bạn đâu, hỏi thăm mới hay là đã đi cố thân cho nhà Phú trưởng giả để lấy vàng đúc rùa bồi thường cho của mình không lấy. Tìm đến nhà ông bá hộ, Đại trượng phu vào trả con rùa vàng cho Phú trưởng giả để xin lãnh vợ chồng Chí quân tử về. Hai bên gặp nhau cùng khóc ròng. Phú trưởng giả không chịu lấy rùa vàng, bảo Đại trượng phu:”Anh có mượn của tôi đâu mà anh trả? Nhìn vợ chồng Chí quân tử nói:” Tôi có bắt buộc gì đâu mà xin lãnh về”.

Phú trưởng giả không lấy vàng trả, vợ chồng Chí quân tử cho là mình mắc nợ không chịu đi. Cả 3 người tính không xong, mới đem đến cửa quan để xin xét xử.

Không nghe nói quan phân xử ra sao đối với ba người ngay thật và tốt bụng hiếm có này.

Truyện cổ tích Nhật bản: Cậu bé quả đào Momotaro

Ngày xửa ngày xưa, có ông lão và bà lão sống cùng nhau tại một nơi nọ. Ông lão lên núi cắt cỏ, bà lão xuống sông giặt đồ. Khi bà lão đang giặt giũ trên sông, 1 trái đào lớn từ đầu nguồn trôi xuống. Bà lão mang quả đào về nhà mình. Khi hai ông bà định bổ trái đào để ăn, một cậu bé khoẻ mạnh nhảy ra từ trái đào. Ông bà lão không có con nên rất hạnh phúc, đặt tên cho cậu bé là Momotaro vì sinh ra từ trái đào và nuôi nấng cẩn thận.

Một ngày nọ, Momotaro nay đã trưởng thành nhìn thấy dân làng gặp khó khăn vì bị một con quỷ cướp tài sản. Momotaro quyết định đến Onigashima – nơi có con quỷ để tiêu diệt nó. Cậu treo bánh kibidango do bà lão làm trên thắt lưng và đi đến Onigashima. Trên đường đi, cậu gặp chó, khỉ và chim trĩ.

– Làm ơn cho tôi 1 cái bánh kibidango trên thắt lưng của bạn!

Chó, khỉ và chim trĩ khi gặp Momotaro đều nói như vậy.

Momotaro đã tặng mỗi con vật 1 chiếc bánh kibidango với điều kiện là phải đến Onigashima cùng cậu. Từ đó chó, khỉ và chim trĩ trở thành người hầu của Momotaro và cùng cậu đến Onigashima bằng thuyền.

Tại Onigashima, lũ quỷ đang uống rượu say. Chó cắn vào mông quỷ, khỉ cào vào lưng quỷ, chim trĩ dùng mỏ chọc vào mắt quỷ. Momotaro và 3 con vật đã giành được thắng lợi lớn nhờ cuộc tấn công bất ngờ. Những bảo vật bị lũ quỷ thu thập được sau nhiều lần làm việc xấu được kéo về làng bằng một chiếc xe đẩy.

Bài học cuộc sống rút ra từ “Momotaro”

Bài học của câu chuyện này chính là việc một mình làm rất khó, vì vậy chúng ta hãy tận dụng thế mạnh của từng người trong từng lĩnh vực và giúp đỡ lẫn nhau. Rất khó để tìm được 1 người bạn đồng hành có thể làm được bất cứ điều gì, nhưng nếu bạn tập hợp những người bạn đồng hành với những đặc điểm riêng của họ và có chỗ để sử dụng thế mạnh tương ứng thì mỗi người đều sẽ thể hiện được tài năng của mình.

• Chó là biểu tượng của lòng trung thành, có thể sủa và dọa nạt, cắn xé
• Khỉ thông minh, sử dụng bàn tay khéo léo và có thể cào
• Chim trĩ có thể bay trên bầu trời và tấn công đối thủ từ trên cao

Bằng cách này, Momotaro và những người bạn đã làm việc cùng nhau để chiến thắng những con quỷ.

Mỗi người đều có điểm mạnh và điểm yếu riêng. Hãy sẵn sàng làm những gì bạn giỏi và nhận sự giúp đỡ nếu bạn chưa giỏi. Momotaro đã dạy mọi người cách tin tưởng những người bạn xung quanh và giúp đỡ lẫn nhau.

Truyện cổ tích Nhật bản: Ông lão làm cho hoa nở

Ngày xửa ngày xưa, có một cụ ông và một cụ bà tính tình rất hiền hậu sống ở một nơi nọ. Cụ ông có một chú chó tên là Pochi. Một ngày nọ, khi cụ ông lên núi cùng với Pochi, chú chó đột nhiên sủa lên.

“Hãy đào chỗ này đi, hãy đào chỗ này đi!”

Cụ ông nói: Sao thế, Ừ được rồi, để ông đào nhé.

Thế rồi cụ ông đào và ngạc nhiên vô cùng:

Thật không thể tin được. Ông thấy có vàng này. Cảm ơn, Pochi quả là thông minh quá.

Khi biết được việc này, một ông cụ tính tình khó chịu sống cạnh ông bà cụ hiền lành đã bí mật đưa Pochi lên núi và làm cho Pochi sủa.

Pochi sủa nhẹ: Hãy đào chỗ này đi.

Ông cụ xấu tính mừng: Chỗ này hả, chắc chắn sẽ có nhiều tiền vàng và tao sẽ trở nên giàu có!

Nói rồi, ông ta đào chỗ mà Pochi nói nhưng chỉ thấy ở đó toàn là mái ngói, bát đũa vỡ. Ông ta liên nổi giận và giết chết Pochi.

Ông lão hiền lành phát hiện ra và đã làm một ngôi mộ cho chú chó Pochi đáng thương của mình. Và thế là một điều kì lạ đã xảy ra. Một cái cây mọc lên từ mộ của Pochi và lớn lên một cách nhanh chóng.

Ông lão hiền lành chặt cái cây để đẽo thành một cái cối bằng gỗ dùng để làm bánh mochi. Lạ thay khi ông dùng chiếc cối này thì toàn bộ bánh mochi đều biến thành vàng.

Khi nghe được điều này, ông lão xấu bụng đã bí mật lấy trộm bộ chày cối đó và mang về làm bánh. Thế nhưng đã không có điều kì diệu nào xảy ra. Tức giận, ông lão xấu bụng đã đem đốt chúng đi.

Ông lão hiền lành thương cho bộ chày cối nên đã mang tro của chúng sau khi bị đốt về nhà. Sau đó, ông đã trèo lên một cái cây hoa anh đào (sakura) đã bị khô và rắc tro của bộ chày cối và nói:

“Hãy làm cho cây khô nở hoa. Hãy làm cho cây khô nở hoa.”

Lập tức, nhưng cây hoa anh đào khô héo bỗng nhiên đồng loạt nở hoa. Một vị lãnh chúa đi qua, nhìn thấy hoa nở ông rất vui. Vì thế lãnh chúa nói với ông lão hiền lành rằng sẽ đáp ứng mong muốn của ông lão dù là bất cứ điều gì.

Ông lão xấu tính biết chuyện đã trèo lên cây với đống tro tàn còn sót lại. Khi vị lãnh chúa đi ngang qua, ông lão xấu tính liền nói:

“Tôi mới chính là người đã làm cho hoa anh đào nở. Hãy làm cho hoa anh đào nở từ bây giờ”.

Nói rồi ông rắc tro, nhưng giống như lấn trước, không điều kì diệu nào xảy ra. Tồi tệ hơn là tro đó đã bay vào mắt của vị lãnh chúa.

“Hỗn xược! Bắt lấy tên này lại!”

Lãnh chúa đã vô cùng tức giận và bắt ông lão xấu tính vào tù. Ông lão hiền lành thấy đáng thương nên không xin gì cho mình và nói với Lãnh chúa:

Xin hãy tha thứ cho ông ấy.

Và nhớ ông lão tốt bụng mà ông lão xấu tính đã được Lãnh chúa tha thứ. Ông lão xấu tính đã cảm thấy vô cùng hối hận và hối lỗi vì đã làm điều đáng thương với Pochi.

Ngôi làng này, nhờ Pochi, rất nhiều hoa anh đào nở và dường như mùa xuân đến sớm hơn bất cứ nơi nào khác.

Truyện cổ tích Nhật bản: Tiên Hạc trả ơn

Ngày xửa ngày xưa, ở một nơi nọ có vợ chồng già sống bên nhau trong cảnh đói nghèo. Một hôm vào ngày trời mùa đông, ông lão tìm thấy một chú hạc. Chú hạc này bị mắc vào một cái bẫy nên không cử động được. Nghĩ thấy thương nên ông lão đã tháo chú hạc khỏi cái bẫy.

Ngay lập tức, chú hạc liền vui vẻ bay quanh người ông lão và kêu lên “kau, kau, kau” rồi bay đi.

Đêm hôm đó, khi ông lão đang kể cho bà lão nghe về câu chuyện cứu chú hạc bị vướng bẫy thì nghe có tiếng gõ cửa. Khi mở cửa ra họ nhìn thấy một cô gái xinh đẹp đang đứng giữa màn tuyết rơi khá lớn. Cô gái nói với hai ông bà một cách nhẹ nhàng:

– Cháu bị lạc đường, có thể cho cháu nghỉ lại một đêm không ạ?

Ông lão và bà lão liền nói:

– Thật là tội nghiệp, nếu cháu không chê thì hãy nghỉ lại ở đây nhé!

Cô gái nói:

– Cháu xin cảm ơn ông bà.

Cô gái vui vẻ cùng dọn dẹp, làm cơm rồi nghỉ lại đêm hôm đó tại gia đình ông lão và bà lão. Cô gái rất chăm chỉ nên hai ông bà vô cùng vui mừng. Sáng ngày hôm sau và hôm sau nữa, vì tuyết lớn nên không thể mở cửa nhà ra được. Cứ như thế, cô gái ngày ngày ở lại và giúp đỡ ông bà công việc trong gia đình. Rồi một hôm, cô gái xin được nhận là con của ông bà lão, hai người đã vui vẻ đồng ý. Từ đó 3 người sống bên nhau vô cùng hạnh phúc.

Một ngày nọ, người con gái nói với cha mẹ rằng muốn dệt vải nên nhờ ông lão đi mua chỉ. Khi ông lão đi mua chỉ về, cô liền nói “Cho đến khi con dệt xong tấm vải cha mẹ đừng ghé vào phòng con nhé”. Rồi cô gái trở về phòng mình dệt vải. Sau 3 ngày, tấm vải hoàn thành. Cô nói với ông lão:

– Cha hãy mang tấm vải này ra thị trấn bán và mua chỉ mới về cho con nhé!

Ông lão mang tấm vải đó ra thị trấn. Tấm vải rất đẹp nên được một vị vua qua đường mua với giá rất cao. Ông lão vui mừng, mua chỉ và quay về nhà. Cô gái nhận được chỉ lại tiếp tục dệt vải trong căn phòng của mình.

Tấm vải thứ hai còn đẹp hơn tấm thứ nhất nên lại bán được với giá rất cao. Ông lão lại tiếp tục mua chỉ và mang về cho con gái dệt. Cô lại làm ra nhiều tấm vải vô cùng đẹp sau đó. Bà lão lấy làm lạ liền nói với ông lão “Ông ơi, sao con mình có thể dệt được những tấm vải đẹp như thế nhỉ? Hãy thử ngó một chút xem sao”. Nói rồi bà lão trộm nhìn cô gái đang dệt vải qua khe hở ở tấm chắn gió của căn phòng. Khi nhìn vào bà thấy không phải con gái mình mà là một chú hạc thân hình gày gò đang lấy từng chiếc lông trên người để dệt vải và dùng mỏ để đưa những đường chỉ thêu lên tấm vải.

Bà lão vô cùng sửng sốt và kể cho ông lão nghe. Tiếng dệt vải trong phòng ngưng lại. Cô gái với thân hình gày gò hơn trước đi ra cùng với tấm vải đã được hoàn thành.

– Thưa cha, thưa mẹ con xin phép không giấu cha mẹ nữa. Con chính là chú hạc được cha cứu khỏi cái bẫy ngày nọ. Vì muốn trả ơn con đã biến thành cô gái rồi tới đây. Nhưng nay cha mẹ đã biết con là hạc rồi nên đành phải chia tay cha mẹ từ đây. Mong cha mẹ lúc nào cũng được khoẻ mạnh.

Nói rồi cô gái biến thành chú hạc bay đi. Trước khi bay đi hạc còn bay quanh ngôi nhà của ông bà lão 3 lần. Ông lão và bà lão nói lời tiễn đưa chú hạc:

– Hạc ơi, à không con ơi, hãy giữ gìn sức khoẻ nhé. Cảm ơn con!

Từ đó, ông lão và bà lão sống sung túc từ việc bán đi những mảnh vải mà hạc đã dệt được.

ĐÀN KIẾN CON NGOAN NGOÃN

Bà kiến đã già, một mình ở trong cái tổ nhỏ chật hẹp, ẩm ướt. Mấy hôm nay, bà đau ốm cứ rên hừ hừ.

Đàn kiến con đi ngang qua, thấy vậy bèn giúp đỡ bà. Chúng tha về một chiếc lá đa vàng mới rụng, dìu bà ngồi trên đó, rồi lại cùng ghé vai khiêng chiếc lá đến chỗ đầy ánh nắng và thoáng mát. Rồi chúng chia nhau đi tìm nhà mới cho bà kiến. Cả đàn xúm vào khiêng chiếc lá, đưa bà kiến lên một ụ đất cao ráo.

Bà kiến được ở nhà mới sung sướng quá, nói với đàn kiến con: “Nhờ các cháu giúp đỡ, bà được đi tắm nắng lại được ở nhà mới cao ráo, đẹp đẽ. Bà thấy khỏe hơn nhiều lắm rồi. Các cháu ngoan lắm! Bà cảm ơn các cháu thật nhiều!”. 

Đàn kiến con ngoan ngoãn

Truyện kể Gà mượn mào vịt

Ngày xưa, vịt đực có bộ cánh biếc xanh và chiếc mào đỏ rực. Còn gà trống thì không có mào.

Lần ấy mùa xuân về, bản làng mở hội vui lắm. Ai ai cũng nô nức sửa soạn áo quần đi chơi hội. Gà bèn sang nói với vịt:

– Hội xuân tới rồi. Anh đã có áo lại cómào. Tôi chẳng có gì. Anh làm ơn cho tôi mượn cái mũ của anh tôi đi hội. 

Sau một lúc lâu suy nghĩ, Vịt cho Gà mượn cái mũ mào đỏ của mình để Gà đi chơi hội.

Được mũ đỏ, Gà tung tăng chơi hội khắp chốn gần xa. Thấm thoắt đã hết mùa xuân, hội hè cũng hết. Gà vẫn chưa trả mào cho Vịt.

Một hôm Vịtsang đòi mũ. Gà đội mãi đã quen không muốn trả. Điều qua tiếng lại, cuối cùng xô xát với nhau. Gà cậy có thân hình nhanh nhẹn, nhảy tung lên đá Vịt ngã lăn ra đất, rồi dẫm chân vào đầu và cổ Vịt rất đau. Vịt vì nặng nề chậm chạp nên bị thua đau và bị mất cả mào. Từ đó, mỏ Vịt bị dẫm bẹp và cổ Vịt bị đau, nên tiếng kêu khàn khàn không rõ. Người ta bảo “khàn khàn như tiếng vịt đực” là vì vậy.

NGƯỜI LÁI BUÔN VÀ CON LỪA

Người lái buôn phải thường xuyên vào thành để mua đồ, và chất lên vai Lừa để trở về nhà. Con Lừa của người lái buôn nghĩ rằng mình rất thông minh, lúc nào cũng thích động não, nghĩ mọi cách để có thể khiến cho đồ mình phải chở càng nhẹ càng tốt.

Một lần, người lái buôn mua một tải muối. Ông ta buộc tải thật chặt, chất lên lưng Lừa, rồi đi đằng sau thúc Lừa đi nhanh. Đi được một lúc, người lái buôn và Lừa đi đến một con sông nhỏ, người lái buôn thúc Lừa lội xuống nước. Lừa không cẩn thận đã bị trượt chân, ngã xuống nước. Nước sông đã ngấm vào miệng tải muối khiến cho muối bị tan ra rất nhiều.

Khi Lừa ta đứng dậy thì phát hiện ra tải muối mà mình chở đã nhẹ hơn rất nhiều, trong lòng cảm thấy thích chí lắm. Có được kinh nghiệm lần này, mỗi lần qua sông, Lừa ta đều giả vờ trượt chân ngã để cho bớt một ít đồ trên lưng xuống sông. Người lái buôn biết vậy, định bụng sẽ phạt Lừa. Người lái buôn vào trong thành mua một tải bông, và chất lên lưng Lừa. Lại một lần nữa đi qua con sông nhỏ, nhìn thấy sông, Lừa ta vui mừng thầm reo lên, không ngần ngừ bước xuống sông. Khi đến giữa sông, Lừa ta lại giả vờ trượt chân ngã. Lừa sung sướng nghĩ: “Khi mà mình đứng lên chắc chắn đồ trên lưng mình sẽ nhẹ hơn rất nhiều đây”.

Nhưng khi Lừa ta vừa mới đứng dậy, đột nhiên thấy đồ trên lưng mình nặng hơn trước rất nhiều. Thì ra, tải bông sau khi hút nước đã trở nên nặng hơn trước rất nhiều. Lừa ta không ngờ trên lưng tải bông nặng như vậy, đành cúi đầu ngậm ngùi đi tiếp không dám than vãn gì.

Lời bàn:
Khi làm bất cứ chuyện gì, không thể cứ cứng nhắc áp dụng mãi những kinh nghiệm đã có mà cần phải xem tình hình thức tế như thế nào, tùy cơ ứng biến, chọn cách làm cho phù hợp.

Truyện ngụ ngôn: Bài học nhớ đời

Gấu lớn cứ bắt nạt Thỏ nhỏ. Chẳng chi cả mà nó cứ tóm lấy Thỏ rồi bạt tai đến nỗi một bên tai Thỏ vẹo hẳn xuống.

Chú Thỏ khốn khổ khóc mãi, khóc hoài. Tai chú cuối cùng rồi cũng hết ê ẩm, nước mắt cũng đã khô, thế mà chú vẫn thấy đau. Chú phải làm gì đây? Tại sao chú lại cứ đụng phải cái gã Gấu hết lần này đến lần khác như thế kia chứ! Xưa nay chú chưa bao giờ phải chịu cái nông nỗi này. Nhưng lấy ai là người có thể giúp đỡ chú được? Gấu là gã khỏe nhất trong khu rừng này. Còn Sói và Cáo là bạn chí thân của gã. Chúng vẫn thường về hùa với Gấu.

– Ai có thể giúp tôi được đây? – Thỏ than vãn.

– Được, tôi đây! – Có ai đó kêu lên.

Thỏ liếc con mắt trái và thấy Muỗi.

Làm sao bạn có thể giúp tôi được?

– Thỏ nói – Bạn làm gì nổi Gấu? Gã quá to, mà bạn thì nhỏ như thế. Bạn không đủ sức mạnh đâu!

– Được, đợi coi nhé! – Muỗi nói.

Gấu đã lang thang suốt ngày qua khu rừng nóng nực. Gã mệt mỏi và buồn ngủ, liền lăn ra đám cây mâm xôi nằm nghỉ. Nhưng khi ngã vừa nhắm mắt lại, thì gã nghe có tiếng gì vo ve bên tai: “Vi…e…é…”

Gấu biết đó là tiếng chú Muỗi. Gấu nín hơi đợi cho Muỗi đậu lên mũi. Muỗi lượn vòng quanh, vòng quanh và rồi cuối cùng đậu lên ngay chóp mũi của Gấu. Gấu vung bàn tay trái lên, đạp bóp một cái vào chóp mũi của gã! Như vậy là dạy cho gã một bài học rồi!

Gấu trở mình qua bên phải nhắm mắt lại. Nhưng đúng lúc đang ngáy dở, ngã lại nghe thấy tiếng gì vo ve bên tai: “Vi…e…é…”

– Thằng Muỗi phải cút đi ngay từ lúc đó rồi chứ!

Gấu nín thở nằm yên, giả bộ ngủ say, nhưng suốt thời gian đó gã lắng nghe, đợi cho Muỗi tìm nơi đậu khác.

Còn Muỗi thì cứ tiếp tục vo ve, vo ve rồi đột nhiên ngừng bặt.

– Thật là thoát nợ! – Gấu nhủ thầm và nằm duỗi ra. Nhưng, Muỗi đã lại nhẹ nhàng đậu lên tai Gấu và bò vô trong. Muỗi chích Gấu một cú đau dễ sợ! Gấu nhảy dựng lên. Gã vung bàn tay phải, đập vô tai gã mạnh đến nỗi nảy đom đóm mắt. Dứt khoát, cú đó thì đủ săn sóc cho cái thằng Muỗi đến tàn đời.

Gấu gãi tai và sửa soạn chỗ nằm. Gã có thể ngủ được rồi đây! Nhưng đúng lúc ngã vừa nhắm mắt, thì lại nghe có tiếng “Vi…e…é” quen thuộc.

– Thật là tai họa không thể chịu được nữa!

Gấu rền rỉ, vùng dậy, đâm đầu chạy khỏi cái nơi Muỗi đã đưa nó vào tròng. Gã trượt té, xô bừa qua các bụi cây, ngáp đến sái quai hàm, vừa đi vừa buồn ngủ đến suýt ngục xuống. Thế mà Muỗi vẫn ở ngay bên cạnh: “Vi…e…é”

Gấu lại tiếp tục chạy. Gã chạy đến hụt hơi rồi gục xuống dưới một lùm cây. Gã nằm đó thở hổn hển, dỏng đôi tai lên lắng nghe tìm Muỗi.

Khu rừng thật là yên vắng, và tối đen như mực. Tất cả các loài chim, thú đều đang ngủ ngon lành. Riêng Gấu trằn trọc và gần xỉu vì kiệt sức.

– Khốn khổ quá! – Gấu tự nhủ: – Cái thằng Muỗi nhép đó nó gây khốn đốn cho mình, đến chẳng còn nhớ nổi tên mình là gì nữa. Sung sướng là mình đã xoay sở thoát được. Bây giờ, cuối cùng thì mình cũng có thể ngủ được một chút.

Gấu tới dưới một bụi dẻ lớn. Gã nhắm mắt lại và ngủ vật vờ. Gã bắt đầu mơ. Gã thấy mình đang ở trong rừng, bất ngờ gặp một tổ ong đầy mật. Gã sắp thọc tay vô tổ ong thì đã nghe có tiếng vẳng tới: “Vi…e…é”.

Muỗi đã tìm được Gấu và cuối cùng lại đánh thức Gấu dậy!

Gấu gồi dậy, rên rỉ. Trong khi đó Muỗi tiếp tục bay vòng quanh đầu gã, lúc tới gần, khi xa xa, vo ve lúc to lên, khi nhỏ lại, cho đến lúc đột nhiên Muỗi ngừng hẳn. Muỗi đã biến mất rồi ư?

Gấu đợi một lát, rồi gã bò lết ra xa, vô một bụi cây, nhắm mắt lại. Toại nguyện. Gã vừa chợp mắt thì đúng khi đó, Muỗi cất lên giọng ca “Vi…e…é”.

Gấu bò lê ra khỏi bụi cây. Gã bắt đầu gào khóc.

– Thì mày muốn gì, hở loài sâu bọ? Tao cầu cho mày chết rũ! Mày đợi đấy! Tao không thèm ngủ một tí nào nữa. Tao sẽ tóm được mày cho mà coi!

Muỗi đã cho Gấu “khiêu vũ” đến tận lúc mặt trời lên. Nó đã làm cho Gấu hoàn toàn mệt lử. Suốt đêm Gấu chẳng được nghỉ lấy một chút nào. Gã đã tự đập gã đến thâm tím mình mẩy, để cố bắt cái thằng Muỗi nhép đó mà không được.

Mặt trời lên. Những con chim, con thú tỉnh dậy sau một đêm ngủ ngon lành. Chúng nhảy nhót và ca hót vui vẻ. Chỉ một mình Gấu không vui vẻ gì trước lúc bắt đầu một ngày mới.

Thỏ gặp Gấu ở ven rừng buổi sáng hôm đó. Gấu xù bước vấp, bước trượt, lảo đảo lê đi. Nó chẳng thế nào mở nổi con mắt ra nữa, vì quá buồn ngủ.

Thỏ cười đã đời! Nó cười đến suýt bể bụng ra mất.

– Cảm ơn Muỗi nhé!

– Thỏ vui vẻ nói khi vừa trông thấy Muỗi.

– Bạn thấy gã Gấu đấy chứ?

– Tất nhiên rồi! – Thỏ đáp rồi lại bật cười.

– Bạn thấy tôi cũng không đến nỗi bé nhỏ và yếu ớt quá như người ta tưởng, phải không?

Muỗi nói xong, vừa bay đi vừa cất giọng hát “Vi…e…é”.

Bọ ngựa bắt ve sầu, chim sẻ rình sau lưng

Thời Xuân Thu, Ngô Vương là một vị vua vô cùng ngang ngược, các vị đại thần đều khó mà thuyết phục được ông.

Một lần, Ngô Vương chuẩn bị tấn công nước Sở, nói rằng nếu ai can gián thì sẽ giết chết người đó. Các vị đại thần biết được tin này đều rất lo lắng, bởi nếu nước Ngô đem quân đi đánh giặc nước khác thì chính nước Ngô có thể bị một nước khác mạnh hơn tấn công. Thế nhưng, không vị đại thần nào dám can ngăn Ngô Vương.

Trong số các vị đại thần, có một người tính tình chính trực. Trở về nhà, ông vẫn lo lắng không yên về chuyện này, nhưng không biết phải can ngăn vua như thế nào. Ông sốt ruột đi đi lại lại trong hoa viên. Bỗng nhiên, ông nhìn thấy một con bọ ngựa đang rình bắt một con ve sầu, đằng sau bọ ngựa có một con chim sẻ đang nhìn chằm chằm vào nó. Nhìn cảnh ấy, ông liền nghĩ ra một cách để khuyên can vua.

Sáng sớm hôm sau, vị đại thần đến ngự hoa viên. Khi Ngô Vương đi tới, ông giả vờ không trông thấy, trong tay cầm một cái súng bắn chim, nhìn chăm chú vào một cái cây. Ngô Vương rất tức giận, hỏi:
– Mới sáng ra khanh đã đến đây làm gì? Tại sao nhìn thấy bản vương mà không quỳ?
Vị đại thần làm ra vẻ vừa nhìn thấy nhà vua, vội vàng nói:
– Vừa rồi thần mải nhìn con ve sầu và bọ ngựa trên cây nên không biết bệ hạ đến. Xin bệ hạ thứ tội.
Ngô Vương tha tội vô lễ cho ông ta, tò mò hỏi:
– Con ve sầu và bọ ngựa trên cái cây này có gì đáng để xem vậy.
Vị đại thần đáp:
– Thần nhìn thấy một con ve sầu đang uống sương, không đề phòng một con bọ ngựa đang cong mình chuẩn bị tấn công nó. Nhưng con bọ ngựa không ngờ rằng có một chú chim sẻ cũng đang rình bắt mình, còn con chim sẻ lại không biết rằng trong tay thần đang cầm súng bắn chim định bắn nó.
Ngô Vương nghe xong, ngẫm nghĩ rồi cười:
– Ta đã hiểu ý của khanh rồi.
Cuối cùng, Ngô Vương quyết định không tấn công nước Sở nữa.

Lời bàn:
Nếu chỉ nhìn thấy cái lợi trước mắt mà không tính đến cái hoạ ẩn nấp phía sau thì sẽ khiến mình rơi vào cái thế hiểm nguy.

Truyện Gà và Vịt

Gà và Vịt là truyện cổ tích dân tộc Tày, kể về tình bạn thủy chung giữa Gà và Vịt, khi hoạn nạn không bỏ nhau, cùng tìm cách giúp nhau vượt qua khó khăn.

Đôi bạn trên đảo hoang

Từ thuở xa xưa, các giống vật trên trái đất lần lượt xuất hiện. Loài người đã biết dùng các giống để giúp ích cho mình. Trâu bò giúp người cày bừa, chó giúp người giữ nhà và đi săn, gà vịt cung cấp cho người nhiều trứng và thịt.

Có một điều lạ là Gà và Vịt lại được sinh ra trên một hòn đảo hoang vắng giữa biển, xa hẳn loài người và các giống vật khác. Đảo hoang vắng lặng, cây cỏ thưa thớt vàng úa vì mưa. Lúc mới sinh, Gà đã phải kiếm ăn trên cạn, còn Vịt thì kiếm ăn cả trên cạn lẫn dưới nước.

Một hôm, Trời gọi cả hai đến bảo rằng:

– Từ nay các ngươi phải vào trong đất liền để giúp đỡ người và kiếm ăn. Ở đây không còn gì để sống nữa đâu.

Nói xong Trời biến mất, cũng không dặn làm cách nào để vào bờ.

(Thật là gay go quá! Vịt biết kiếm ăn trên cạn lẫn dưới nước, tất phải biết bơi, còn gà thì đành chịu chết hay sao?)

Gà và Vịt bàn cách giúp đỡ nhau

Cả hai đâm ra lúng túng. Họ hàng nhà Gà liền bàn với Vịt:

– Vịt ơi, chúng tôi không bơi được. Vịt biết bơi, Vịt cõng chúng tôi vào bờ nhé, sau này chúng tôi xin trả ơn Vịt. Sống một mình ở hoang đảo vắng này thì chúng tôi chết mất.

Nghe Gà nói, Vịt suy nghĩ một lát rồi mới trả lời:

– Bơi xa mệt lắm đấy! Nhưng chúng ta ở với nhau đã lâu ngày, chúng tôi không nỡ bỏ Gà ở đây một mình được. Chúng tôi cũng có mấy việc phải nhờ Gà đấy.

Gà đáp lại:

– Vịt cứ nói đi, may ra chúng tôi có giúp được gì chăng?

Vịt nói:

– Việc thứ nhất là từ nay về sau, cứ đến nửa đêm Gà tìm cách báo tôi dậy để tôi đẻ trứng nhé!

Gà gật đầu:

– Được thôi!

Vịt nói tiếp:

– Việc thứ hai, là gần sáng, Gà tìm cách gọi người và mọi loài vật khác dậy để đón chào một ngày mới nhé!

Gà gật đầu:

– Cũng được thôi!

Vịt lại vui vẻ nói tiếp:

– Còn việc thứ ba, xin nhờ Gà nốt: tôi chỉ đẻ trứng, còn nhờ Gà ấp nở ra con nhé!

Việc thứ ba làm Gà quá lo lắng, nhưng cuối cùng Gà cũng nhận. Hai việc trên giao cho Gà Trống, việc thứ ba giao cho Gà Mái.

Thế là giữa biển trời trong xanh, Vịt đưa Gà vào đất liền để sống với người. Mấy ngày đêm ròng rã, Vịt chịu khó lấy thân mình làm bè chở Gà đi. Gà thấy công lao to lớn của Vịt, rất cảm động. Từ đó Gà làm đầy đủ những việc vịt đã nhờ. Tình bạn giữa Gà và Vịt ngày càng khăng khít.

Truyện ngụ ngôn Nga: Cáo, Thỏ và Gấu

Cáo, Thỏ và Gấu là truyện ngụ ngôn rất hay của Nga, được kể trong skg Đạo đức lớp 5 (1992), nhắc nhở các bé phải cẩn thận trong công việc, không nên làm mọi thứ một cách hời hợt, qua loa cho xong chuyện.

 Cáo, Thỏ và Gấu  cùng ở chung với nhau trong một khu rừng. Mùa đông đến gần, một số cây rừng đã bắt đầu rụng lá. Gấu bảo hai bạn:

– Mùa đông sắp đến rồi, chúng mùng phải làm nhà mà ở, nếu không bão, gió mùa đông bác kéo đến, chúng mình sẽ chết cóng mất.

Cáo và Thỏ cho là phải, chúng bèn bắt tay vào việc dựng nhà. Cáo vốn tính gian giảo nên khi làm nhà chỉ thích làm dối cho xong. Thỏ nhanh nhảu nhưng cũng chỉ muốn làm qua loa cho xong chuyện. Còn Gấu tính chập chạp nhưng chú đáo, nên muốn xây nhà cho thật cẩn thận, làm đến nơi, đến chốn. Chúng tranh cãi nhau kịch liệt. Cáo hùng hổ nói:

– Anh Gấu thật lắm chuyện. Chúng mình chỉ cần một gian nhà ở tạm cho qua mùa đông, làm cẩn thận làm gì cho mệt!

Thỏ nói giọng sôi nổi:

– Anh Cáo nói phải. Một căn nhà ở tạm cho qua mùa đông thì nhà nào mà chả là nhà. Theo tôi chỉ nên làm qua loa thôi, cẩn thận làm gì cho mất thì giờ.

Gấu thong thả nỏi:

– Đành rằng chúng mình chỉ cần một gian nhà ở tạm cho qua mùa đông, nhưng cũng nên làm cẩn thận. Làm dối thì nhà vừa dựng xong đã dột, đã đổ, như vậy chỉ tốn công, tốn của vô ích mà thôi.

Chúng tranh cãi mãi, không ai chịu nghe lời ai. Cuối cùng chúng quyết định mỗi người làm riêng một căn nhà.

Cáo làm nhà chỉ một loáng là xong. Nhà của Cáo trống tuềnh, trống toàng, mái lợp mỏng, nằm tỏng nhà nhìn qua mái có thể thấy được cả mảng trời anh. Tường nhà mới trát, nhưng nhiều chỗ hễ động đến là vôi rơi từng mảng.

Thỏ làm nhà lâu hơn Cáo, gần hai ngày mới xong. Nhà mới mà đã xiêu vẹo như muốn đổ. Khi làm, Thỏ không chú ý nên kèo, cột, cái dài, cái ngắn, cái vênh, cái nẻ. Thỏ sửa sửa, lắp lắp mãi vẫn không được.

Gấu làm nhà có Nhím và Sóc đến giúp mà mất gần mười ngày mới xong. Nhà của Gấu xây bằng gạch, có cửa kính, cửa chớp, vừa to lại vừa đẹp, ai đi qua cũng phải dừng lại ngắm nghĩa khen vững, khen đẹp.

Nhà làm xong, mùa đông chưa tới, nhưng chúng cũng dọn đến ở nhà mới.

Một đêm, Cáo đang say sửa ngủ, bỗng nghe ngoài trời có tiếng mưa rơi lộp bộp, gió thổi ào ào, rồi mưa như trút nước. Cáo vừa lồm cồm bò dậy thì một cơn gió xoáy đã bốc luôn mái nhà của Cáo quăng đi nơi khác. Cáo ướt lướt thướt, vội sang trú nhờ nhà Thỏ. Lúc này, nhà của Thỏ cũng đang bị xô đi, giật lại, đung đưa như chiếc võng. Thỏ đang lo buộc dây, đóng cọc để chằng giữ ngôi nhà khỏi đổ. Vừa thấy Cáo đến, Thỏ đã cất tiếng than vãn:

– Giá hôm trước chúng mình nghe lời anh Gấu thì đâu có vất vả như thế này.

Cáo chưa kịp trả lời thì bỗng nghe một tiếng “rắc”. Một cơn giớ giật đã kéo đổ sập luôn nhà của Thỏ. Thỏ và Cáo ướt từ đầu đến chân, tất tưởi chạy sang trú nhờ nhà Gấu.

Cửa nhà Gấu đóng kín mít. Trong nhà đèn thắp sáng choang. Tiếng hát khe khẽ của Gấu theo khe cửa lọt ra ngoài khiến cho gian nhà càng thêm ấm cúng. Cáo gõ cửa:

– Cốc… cốc… cốc… Anh gấu ơi, anh cho chúng tôi trú nhờ với, nhà của chúng tôi bị bão làm đổ mất rồi.

Thỏ tiếp theo:

– Anh Gấu ơi, anh cho chúng tôi trú nhờ với, nhà của chúng tôi bị bão làm đổ mất rồi. Chúng tôi rét lắm.

Nghe tiếng Cáo và Thỏ gọi, Gấu vội vã ra mở cửa cho hai bạn vào. Thấy hai bạn bị ướt, Gấu liền đốt lửa cho các bạn sưởi, lấy mật ong cho các bạn ăn, dọn giường cho các bạn ngủ.

Cáo và Thỏ không nói ra, nhưng trong lòng rất hối hận.