Lê Lợi – Ngọn Đuốc Lam Sơn 2: Bẫy tử địa Tốt Động – Chúc Động, 10 vạn quân Minh sụp đổ.

Lê Lợi – Ngọn Đuốc Lam Sơn 2: Bẫy tử địa Tốt Động – Chúc Động, 10 vạn quân Minh sụp đổ.

• Lê Lợi – Ngọn Đuốc Lam Sơn 1
• Lê Lợi – Ngọn Đuốc Lam Sơn 2
• Lê Lợi – Ngọn Đuốc Lam Sơn 3

1. Bối cảnh và thế tiến công của nghĩa quân Lam Sơn

• Phân tán lực lượng vây hãm: Lê Lợi cử các tướng tài như Phạm Văn Xảo, Đinh Lễ, Nguyễn Xí chia quân làm nhiều cánh tiến ra miền Bắc, đi đến đâu đều tuân thủ nghiêm ngặt kỷ luật quân ngũ, không xâm phạm tài sản của nhân dân nên được dân chúng hết lòng ủng hộ và quy tụ.
• Sự hoảng loạn của giặc: Thấy tình hình bất lợi, quân Minh rút bớt lực lượng chủ lực từ Nghệ An về Đông Quan, khiến nhà Minh buộc phải tung lực lượng viện binh mạnh nhất do tổng binh Vương Thông và Mã Anh trực tiếp chỉ huy với khoảng mười vạn quân nhằm tiêu diệt nghĩa quân Lam Sơn trong một trận quyết chiến.

2. Giai đoạn dò dẫm và kế hoạch điều nghiên trận địa

• Trận trinh sát tại Tam La: Nghĩa quân Lam Sơn từng bước đánh bại các đợt tiến quân thăm dò của giặc tại Tam La, chém chết và bắt sống hàng trăm tên địch, khiến Vương Thông phải thay đổi chiến thuật, cẩn trọng hơn và cho bố trí mai phục.
• Nắm bắt mật kế của địch: Nhờ bắt được lính do thám của quân Minh, nghĩa quân nắm trọn toàn bộ kế hoạch tác chiến của Vương Thông (vượt sông Đáy, dùng kỵ binh và pháo binh vòng qua Tốt Động – Chúc Động để đánh giáp công hai mặt).

3. Trận tử địa Tốt Động – Chúc Động lừng lẫy

• Bẫy địa hình và mai phục: Tận dụng địa hình đồng ruộng lầy lội do trời mưa, nghĩa quân Lam Sơn bố trí hai trận địa mai phục hiểm trở tại Tốt Động và Chúc Động nhằm chia cắt và tiêu diệt từng cánh quân địch.
• Cục diện trận chiến:
  • Khi đại quân của Vương Thông tiến vào cánh đồng lầy lội, nghe tiếng pháo hiệu nhầm tưởng và lọt sâu vào tử địa, nghĩa quân từ bốn phía bất ngờ đồng loạt xông ra tấn công dữ dội.
  • Địa hình lầy lội khiến kỵ binh giặc sa lầy, áo giáp nặng nề không thể xoay trở, bộ binh dẫm đạp lẫn nhau.
  • Hậu quân Minh bị cắt ngang, đánh kẹp từ trước ra sau khiến đội hình nhanh chóng tan rã.
• Kết cục thảm bại của giặc: Hơn năm vạn quân Minh bị tiêu diệt, một vạn tên bị bắt sống, nhiều tướng giặc sừng sỏ tử trận (như Trần Hiệp, Lý Lượng). Vương Thông bị trọng thương cùng Mã Kỳ phải tháo chạy đường máu về thành Đông Quan.

Ý nghĩa lịch sử

Chiến thắng Tốt Động – Chúc Động làm sụp đổ hoàn toàn ý chí chiến đấu của quân Minh, làm rung chuyển cả vùng Đông Đô và mở ra bước ngoặt quyết định cho toàn bộ tiến trình cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.